Mirmiga

Araştırmaya göre, ilk doğumunu sezaryenle yapan kadınlar ikinci hamileliklerinde hem kendilerinin hem de bebeklerini hayatını tehlikeye atacak ciddi sorunlarla karşı karşıya kalabilir.

Doktorlar her ne kadar normal doğumu önerse de, çok sayıda kadın bazen saatlerce süren acılar çekmektense sezaryeni tercih ediyor. Ancak uluslararası bir jinekoloji dergisinin yayımladığı çalışma, sezaryenin ciddi sakıncalar yaratabileceğini somut bir biçimde ortaya koydu.

5 milyon hamile kadınla ilgili bilgilere dayanan araştırmaya göre, ilk doğumunu sezaryenle yapan kadınlar ikinci hamileliklerini riske atıyor. Zira, araştırmaya göre, kadınların ikinci hamileliklerinde plasentanın döl yolunu kapaması ya da plasentanın rahimden ayrılması gibi sorunlarla karşı karşıya kalma olasılığı, normal doğum yapanlara göre neredeyse yüzde 50 daha fazla. Riski artıran unsursa, rahimde ilk doğumdan kalan yara izi.

Uzmanlar, hamilelikte kanamaya yol açan bu sorunların hem anne hem de bebek açısından çok tehlikeli olduğu uyarısında bulunuyor ve sezaryen isteyen kadınların bu riskler konusunda uyarılması gerektiğini vurguluyor.

__________________

Mirmiga

Son yılların en önemli tartışmalarından birisi; sezaryen mi, normal doğum mu? Yapılan istatistik çalışmaları ABD’de bütün doğumların yüzde 30’unun, İngiltere’de yüzde 20-25’inin, İskandinav ülkelerinde ise yüzde 15-20’sinin sezaryenle gerçekleştirildiğini gösteriyor. Bizde ise durum biraz daha vahim. Özellikle büyük merkezlerde doğumların yüzde 80-90’a yakını çeşitli nedenlerden dolayı sezaryenle yapılıyor. “Eğer bir komplikasyon yoksa, normal doğum tercih edilmesi gereken birinci seçenek olmalıdır” diyen Anadolu Sağlık Merkezi’nden Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op.Dr. İbrahim Sözen, olması gerekeni anlattı.
Doğumdan önce mutlaka sezaryen yapılması gereken durumlarla, doğum sırasında ve hemen öncesinde meydana gelen gelişmelere göre sezaryen kararının alındığı durumların birbirinden farklıdır. Daha doğum gerçekleşmeden anneyi sezaryene götüren sebeplerin başında bebeğin pozisyonunun gelir. Bebeğin, popo pozisyonu ile doğum yoluna girmesi sezaryenle doğum nedenleri arasında gösterilir.
Doğum öncesinde belirlenen bir başka sezaryen endikasyonu da tahmini doğum ağırlığı 4500 gram ve üstü bebeklerdir. Bu bebeklerde de normal doğumun zorlaşır, özellikle baş çıkıp da omuzlar takılabilir. Yine annenin kısa boylu ve tıknaz bir yapıya sahip olduğu, bebeğinse büyük olduğu durumlarda da sezaryenin önerilebilir. Ancak bu durum gerekliliğini doğum eyleminin kendisi gösterir. Çok iri bir bebek, çok iyi bir pelvise (çatıya) sahip olan bir kadından çıkabilir ya da bunun tam tersi de olabilir. Küçük veya ortalama sayabileceğimiz bir bebek 1.55 cm boyunda tıknaz bir kadından çıkmayabilir. Bunun gerçek testi doğum eyleminin kendisidir. Eğer, rahim ağzının açılması istediğimiz oranda gerçekleşmiyorsa, bu bebeğin başının pelvise yeterince giremediğinin bir işaretidir ya da rahim ağzının açıklığı istediğimiz açıklığa erişir, fakat bebeğin başı belli bir seviyenin altına inmeyebilir. Bu iki duruma da ‘ilerlemeyen travay’ diyoruz. İlerlemeyen travayların çoğunda zaten sezaryene geçiyoruz.
Ülkemizde sezaryenle doğum oranının büyük merkezlerde yüzde 80-90 gibi yüksek oranlara ulaşmasının en önemli nedenlerinden biri de annenin doğum sancısı korkusu. Ancak günümüzde doğum sırasında kullanılan epidural anestezi gibi ağrıyı kontrol etme yöntemleri sayesinde kadınlar ağrısız normal doğum yapabiliyorlar. Epidural anestezi, rahim ağzı 3-4 cm açıldıktan sonra, hastanın bel o bölgesinden yapılıyor. Lokal anestezi yaklaşık 20-30 dakika içinde etkisini gösteriyor. Karnın çok üst bölümünden ayak parmaklarına kadar uzanan bu anestezi ile hasta ağrıyı algılamıyor.
Mutlaka sezaryen gerektiren durumlar:
· Anne adayının belli hastalıkların taşıyıcısı olması ve bu hastalıkların kontrol altında olmaması. (Örneğin anne HIV AIDS taşıyıcısı ise ve viral yükü 1000’in üzerindeyse bu hastaların normal doğum yapmaması öneriliyor. Çünkü doğum sırasında anneden bebeğe geçiş söz konusu oluyor. Genital Herpes’te aktif lezyon söz konusu ise hastanın normal doğum yapmaması gerekiyor.)
· Genital kanalda anneye ait tümör ya da diğer lezyonlar bulunması.
· Kordon problemleri bulunması.
· Bebeğin kalp atımının düşük olması. (Bu durum bebeğin doğumu tolore edemeyeceğinin işaretidir.)
· Ani bir kanamanın başlaması.
· Uygun kasılmalarla birlikte rahim ağzının yeteri kadar açılmaması.
· Hastanın yüksek tansiyona bağlı havale geçirmesi.
· Minyon anne adayının, 45000 gram ve üzerinde bebeğinin olması.
· Bebeğin baş yerine popo pozisyonu ile gelmesi.
· Bebeğe anne karnında iken yeterince kan gitmemesine neden olan preeklamsi, annenin kontrol altında olmayan diyabeti, hipertansiyonu olması

__________________

Mirmiga

Sezaryen, anne karnının kesilerek rahmin içinden bebeğin karın yolu ile çıkarılmasıdır (doğurtulmasıdır). Doğum belirtileri ile veya bebeğin olgun olduğu ortalama 38 hafta civarında planlı olarak yapılabilir. Eğer planlı sezaryen için hastaneye gelmişseniz aç karnına gelmelisiniz.
Sezaryen nasıl gerçekleşir?
Ameliyathaneye alındıktan sonra, eğer genel anesteziyi seçtiyseniz uyumadan önce,epidural anesteziyi seçtiyseniz anestezi uygulanmadan önce karnınınız özel bir solüsyonla silinir ve steril örtüler örtülür. Hemen açılan karından 2-3 dakika içinde bebek çıkarılır ve göbeği bağlanarak kesilir.Daha sonra açılan rahim ve karın katları dikilir.Sezaryenden yaklaşık 6-8 saat sonra ayağa kalkılır. Önce sulu gıdalar alınır. Gaz çıkışı ve bağırsak hareketlerinin normale dönmesiyle birlikte normal gıdalara geçilir. 3 gün içinde taburcu olabilecek duruma gelinir.Yara iyileştiğinde, ortalama 7-8 gün içinde rahatlıkla normal yaşama dönülebilir.
Sezaryenin avantajları:
-Doğum ağrılarını çekmek zorunda değilsiniz.
-İstediğiniz gün ve saatte doğurabilirsiniz.
-Epidural anestezi sayesinde normal doğumda olduğu gibi bebeğinizi doğduğu an görebilirsiniz.
-Bebeğinizin sıkınıtya düşme olasılığı çok düşüktür
Son yıllarda da sezeryan ile doğum sayısında büyük bir artış vardır,bunun nedeni de anne adaylarının normal doğumdan korkmaları ve kendilerinin sezeryan istemeleridir. Sezeryanla doğumda bebek açısından bütün risklerin azalması da önemli bir nedendir.
Sezaryenin dezavantajları:
-Bir ameliyat niteliğindedir, bu yüzden operasyon sonrası özenli bir bakım gerekir.
-Normal doğumda hastanede kalma süresi 1-2 günle sınırlı iken, sezaryende bu süre 3 güne kadar uzayabilir.
-Bir sezaryen hastasının tamamen normal hayatına dönmesi en azından 7-8 gün içinde olur.
-Sezeryanla doğum, normal doğuma göre anne açısından daha risklidir. Birinci risk anestezidir, ,ama epidural veya spinal anestezi ile(sırttan yapılan iğne ile belden aşağısının uyuşturulması)bu risk azaltılmakta, buna ek olarak iğnenin yapıldığı yerden omur-beyin sıvısı iltihabı riski çok az da olsa gündeme gelmektedir.
Gebeliğin başlangıcında kesinkes sezeryana karar verilen bazı özel durumlar:
-çatısı dar(kalça yapısı doğum yapamayacak kadar dar olan)anne adaylarında
-bebeğin duruş bozukluğu(yan duruş gibi doğuma olanak vermeyen duruşlarda)olduğu durumlarda
-35 yaş üstü ve ilk gebeliği olan anne adaylarında
-bazı çok genç anne adaylarında
-anne adayının ıkınmayı engelleyecek hastalıklarında (çeşitli göz bozukluğu,yüksek tansiyon,bel fıtığı gibi )
-anne adayının psikolojik veya zihinsel olarak normal doğuma katlanamadığı durumlarda
-ikiz,üçüz gebeliklerin çoğunda
-gebelik sırasında gelişen tansiyon problemlerinde
-rahim ağzı hastalığı(rahim ağzı kanseri gibi)olanlarda
-plasentanın(çocuğun eşi)rahim ağzını kapadığı durumlarda
-genelde sezeryan geçirmiş anne adaylarında
-bazı kalp rahatsızlıklarında
-vajinada mikrop veya hastalık olan bazı durumlarda(herpes veya tümör gibi)
-vajen daraltma ameliyatı geçirmiş anne adaylarında
ve doğum uzmanının gerekli gördüğü diğer durumlarda

__________________

MeLeğiM

Sezaryen hangi durumlarda uygulanmalı?

Sağlık Bakanlığı tarafından, ülkedeki sezaryenle doğum oranının AB ülkeleri ve ABD'nin çok üzerinde olması nedeniyle uygulamada birlikteliğin sağlanması amacıyla bir rehber hazırlandı.

Sağlık Bakanlığı yetkililerinden alınan bilgiye göre, Türkiye'de yüzde 40 civarındaki sezaryenle doğum oranı, AB ülkeleri ve ABD'deki oranların çok üzerinde bulunuyor.

Bu nedenle, uygulamada birlikteliğin sağlanması ve hekimlerin klinik pratiklerinde yol gösterici olması amacıyla Türk Jinekoloji ve Obstetrik Derneği, Türk Perinatoloji Derneği, Türkiye Maternal Fetal Tıp ve Perinatoloji Derneği'nin iş birliğinde Sağlık Bakanlığı Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü Doğum Programı Bilim Kurulu tarafından ''Doğum Eylemi Yönetim Rehberi'' hazırlandı.

Ancak, söz konusu rehberin değişmez kurallar dizisi olmadığı ve hastaya sunulan hizmetlerin hukuki standartlarını oluşturmadığı, tıbbın ana prensibi olan ''Hastalık değil, hasta vardır'' kuralına uygun olarak, her hastanın durumunun kendi özel koşulları içerisinde değerlendirilmesinin temel prensip kabul edildiği bildirildi.

Sezaryenle doğum oranı çok yüksek...

Rehberde, genel olarak sezaryenin; vajinal doğumun güvenle tamamlanmasının mümkün olmadığı durumlarda veya vajinal doğumla birlikte bebek veya annede hastalık veya ölüm oranında belirgin artış riskinin bulunması halinde uygulanması gerektiği bildirildi.

2003 Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırmasına göre, yüzde 21.2 olan sezaryen oranının son doğum sayılarına bakıldığında yer yer yüzde 40'lara ulaştığı belirtilen rehberde, ''Mevcut oranın gelişmiş ülkelerin oranlarının ve Dünya Sağlık Örgütü tarafından konulan hedefin (yüzde 5-15) üzerinde olduğu bilinmektedir'' denildi.

Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğünce bunun nedenlerini ortaya koyacak geniş çalışmalar planlanmış olmakla birlikte, bu oranı yükselten nedenler arasında isteme bağlı ve mükerrer sezaryenlerin artması, endikasyonların genişletilmesi gibi faktörlerin rol oynadığı belirtildi.

Günümüzde anestezi, kullanılan ilaç ve malzemeler, cerrahi ve postoperatif bakımdaki gelişmelerin sezaryenlere bağlı ölüm ve hastalıkları azalttığı, ancak halen enfeksiyon, kanama, transfüzyon ihtiyacı, tromboembolik riskler, hastanede daha uzun kalma, iyileşmenin daha geç olması, daha çok ağrı çekilmesi gibi risklerin devam ettiği kaydedildi.

Amerikan Kadın Doğumcular Birliği'nin (ACOG), ''Sezaryenlerin isteme bağlı değil, tıbbi nedenlere bağlı yapılması gerektiği'' açıklaması hatırlatılarak, ''Bakanlığımızca anne sağlığını korumak amacıyla ülke genelinde kamu ve özel sağlık kuruluşlarında doğum eylemi ve sonuçlarının izlenmesi çalışmalarına başlanmıştır. Bu çerçevede sezaryen endikasyonları ve sonuçlarının izlenmesi de önem arz etmektedir'' denildi.

Modern doğum hekimliğince önerilen tıbbi gerekçe ve endikasyonlara uyulması, hasta dosyalarına kayıtların belirli bir formda ve uygulama birliği içinde, detaylı ve doğru olarak yazılması, istatistiklerin düzgün tutulması ve etik kurallara uyulmasının bu hedefe ulaşmayı sağlayacak en önemli önlemler olduğu bildirildi.

"Sezaryen, normal doğumun alternatifi değil"

Rehberde, uygulamaya yönelik temel Öncelikler de yer aldı.

Buna göre, sezaryen ile doğumun cerrahi bir girişim ve tıbbi gerekçelerle yapılmasının esas olduğu ve vajinal doğumun alternatifi olmadığı vurgulandı.

Uygulamaya yönelik temel öncelikler şöyle:

''-Sezaryen planlanırken, gebeye ve gebeliğe özgü yararları ve riskleri göz önüne alınmalıdır,

-Annenin istemi, sezaryen için tek başına yeterli bir neden olmamakla beraber, kişiye ait aşırı korku, endişe, panik gibi psikolojik durumların varlığı göz önünde bulundurulmalıdır. Bu durumlarda yeterli ve doğru danışmanlık verilmelidir,

-Sezaryen kararı, her hastanın bulguları bireyselleştirilerek verilmelidir. Tüm tıbbi müdahalelerde olduğu gibi, sezaryen olgularında da bilgilendirilmiş ve aydınlatılmış hasta onay formu alınmalıdır.''

Rehberde, sezaryen oranının düşürülmesi için de şu öneriler yer aldı:

''-Doğum eyleminin takip edildiği bütün gebeliklerde spontan doğum ilerleyişini izlemek için partograf kullanılmalıdır,

-Gebeliğin 36. haftasından itibaren komplikasyonsuz tekil makat bebeği olan gebelere, istisnai durumlar dışında (doğum eylemi başlamış, daha önce dikiş veya yaralanma yeri ve anormalliği, fetal sıkıntı, membran rüptürü, vajinal kanaması olan gebeler) dış sefalik versiyon (DSV) önerilebilir. Uygulama öncesi girişimin riskleri, anne adayına aydınlatılmış hasta onay formu ile açıklanmalıdır,

-42. gebelik haftasını aşan, komplikasyonsuz tekil gebelik yaşayan gebelerde, tedavinin bireyselleştirilmesi ve olguya göre karar verilerek doğum şeklinin belirlenmesi önerilmektedir,

-Doğumun indüklenmesi ile sezaryen oranında ve diğer komplikasyonlarda artış olabileceği bilinmelidir. Bu konu hakkında gerekli bilgiler anneye verilmelidir,

-Uygun olan vakalarda sezaryen sonrası vajinal doğum önerilebilir. Uygulama öncesi girişimin riskleri anne adayına aydınlatılmış hasta onay formu ile açıklanmalıdır.''

__________________

RüYaM

SEZARYEN

Anne ya da bebeğin sağlığını tehlikeye atacak veya bebeğin doğumunda hem anneye hem de hekime ciddi sıkıntılar yaşatacak bazı durumlarda normal doğum önerilmez. Yapılan ultrasonografik incelemeler sonrasında bebeğin konumu, duruşu ve büyüklüğü açısından doğum esnasında oluşabilecek bir tersliğe karşı endişe duyulduğu durumlarda da sezaryen ile doğum gerçekleştirilir. Aslen sezaryen normal şartlarda vajinal doğumla dünyaya gelecek olan bebeği en fazla bir saat sürecek bir operasyonla dünyaya getirmekten farklı bir işlem değildir.

Sezaryen Gerektiren Durumlar;

Placenta Previa;

Plasentanın rahim ağzını tümüyle ya da önemli bir kısmını kapatmasıdır. Kısmi kapatma durumlarında doğum eylemi esnasında rahim ağzı açılırken aşırı kanama olabileceğinden, tümüyle kapatma durumunda ise bebek hiçbir şekilde kanala giremeyeceğinden doğum mutlaka sezaryenle gerçekleştirilir. Tanı 36. gebelik haftasından sonra yapılan ultrason incelemesiyle konur. Bazı gebelerde gebeliğin erken dönemlerinde yapılan ultrasonlarda plasentanın rahimağzına yakın yerleştiği, bazen de rahimağzını tümüyle kapattığı gözlenebilir. Bu dönemlerde sezaryen kararının hemen verilmesi doğru değildir. Çünkü gebeliğin sonlarına doğru (36. gebelik haftasına kadar) plasenta rahimin büyümesiyle yukarı çıkarak normal yerleşimine ulaşabilir.


Bebeğin Duruş Pozisyonu;

Fetuslar gebeliğin erken dönemlerinde sıklıkla yan ya da makat pozisyonunda (baş yukarıda) dururlar ve pozisyonlarını sık sık değiştirirler. Doğum anına yaklaştıkça, özellikle de 36. gebelik haftasından sonra bebek yeri daraldığından pozisyonunu değiştirmesi zorlaşır. 36. gebelik haftasından sonra bebeğin rahim içinde enlemesine durması sezaryen için mutlak bir neden teşkil eder. Makat ile gelen fetusların dikkatli bir inceleme sonrasında vajinal doğumuna izin verilebilir. Ancak doğum kanalına ilk giren kısım ayak ise doğum mutlaka sezaryen ile gerçekleştirilir. İlk doğumunu yapacak anne adaylarında makat gelişi ile doğum mümkün olmakla beraber bebeğin doğumu esnasında oluşabilecek muhtemel riskler yüzünden sezaryen ile doğum sıklıkla uygulanmaktadır.

Pelvis Darlığı (Çatı Darlığı);

Annenin kalça kemiğinin anatomik yapısı ve bebeğin başının bu bölgeye uygunluğu doğum açısından büyük önem taşır. Annenin kalça kemik çatısının dar olduğu veya çatının normal olmasına rağmen bebeğin kafa çapının geniş olduğu durumlarda yine seçilecek olan yöntem sezaryendir. Bu durum genellikle anne adayının çocukluk çağında geçirdiği ve kemik pelvis yapısını bozan hastalıklarda rastlanır. Şüpheli durumlarda antenatal dönemde yapılan dikkatli bir pelvik muayene ile tanı koyulur. Pelvis yapısı rahim içindeki bebeği doğurmaya uygun değilse sezaryen ile doğum kararı verilir.


Bebeğin Büyüklüğü;

Doğumu yakın olan bir bebeğin ultrason ve klinik incelemelerle 4500 gramdan daha ağır olduğunun saptanması durumunda sezaryen ile doğum tercih edilir. Ortalama bir boyda ve kiloda olan bir anne adayında iri bebekte doğum eyleminin birinci ya da ikinci evresinde anne adayı ya da bebekte istenmeyen bazı durumlar oluşabilir. Bunlar arasında en sık görülenler doğumun ilerlememesi ve ikinci evrenin sonunda omuz takılmasıdır. Bu risklerin gerçekleşmesini önlemek için sezaryenle doğum tercih edilebilir.

Herpes Simpleks Enfeksiyonu;

Herpes Simpleks Virüsü (HSV) enfeksiyonunun bulunduğu annelerde virüs doğum esnasında bebeğe bulaşma riski taşıdığından ve HSV yeni doğanlarda ciddi santral sinir sistemi enfeksiyonuna neden olabileceğinden doğum sezaryen ile gerçekleştirilir. Gelgelelim bazen sezaryen bile bulaşmayı engelleyemeyebilir.


Çoğul Gebelikler;

Kural olmamakla birlikte bu tür gebeliklerde genelde sezaryen tercih edilir. İkiz gebeliklerde önde gelen bebeğin makat geliş arkadakinin ise baş geliş olması durumunda ilk bebeğin gövdesi doğduktan sonra arkadaki bebek ile kafaları kilitlenebileceğinden bu durum mutlak bir sezaryen gerekliliğidir. Özellikle üç ya da daha fazla sayıda bebek varsa da vajinal doğumdan kaçınılır.

__________________

ms_enemy

Sezaryen, tıbbi gerekçelerle yapılmalı

alıntı

__________________

BilgeGökçen

Sezaryenle ilgili konular derlenmiş ve konular birleştirilmiştir.

__________________