raila_55

Av. AYDENÝZ ALÝBSAH TUSKAN (1)
Temel kavramlar
Kadýn haklarý Ýnsan Haklarýdýr. Kadýnlarýn Birey olarak doðrudan sahip
olduklarý insan onur ve kiþiliðinin geliþmesi için gerekli olan, hak
eþitliði temeline dayanan hiçbir ayrýma baðlý olmaksýzýn özellikle politik,
sosyal, ekonomik ve kültürel sahalarda olmak üzere bütün alanlarda sahip
olduklarý insan haklarý ve temel özgürlükleridir.
Eþitlik
Sadece yasal ve ayrýmcýlýðýn önlenmesi baðlamýnda deðil kadýnlarýn
kalkýnma sürecine fiilen katýlan, gerçekleþtiren hak ve sorumluluk ve fýrsatlarda
eþitlik olarak yorumlanmalýdýr.
Kadýnlara Karþý Ayýrým
Kadýnlarýn medeni durumlarýna bakýlmaksýzýn, kadýn erkek eþitliðine
dayalý olarak politik,ekonomik, kültürel, medeni ve diðer sahalardaki insan
haklarý ve temel özgürlüklerin tanýnmasý kullanýlmasý ve bunlardan
yararlanýlmasýný engelleyen, ortadan kaldýran, cinsiyete baðlý olarak yapý
lan herhangi bir ayýrým mahrumiyet ve kýsýtlamadýr.
Bu haklar dünya kadýnlarýný ilgilendirmektedir. Bu nedenle kadýnlarla
ilgili Dünya Konferanslarý yapýlmýþtýr. Birleþmiþ Milletlerde bu temel ilkeleri
esas alan Sözleþme 1985 yýlýnda kabul edilmiþtir. Bu Kadýnlara
Karþý Her Türlü Ayýrýmcýlýðýn Önlenmesi Sözleþmesidir ( CEDAW). Bu sözleþmeye
göre:
1- Yaþam hakký
2- Kadýn-Erkek eþitliði
__________________________________________________ _
(1) Ýstanbul Barosu Kadýn Haklarý Merkezi Baþkaný
3- Kadýnlara karþý her türlü ayrýmcýlýðýn önlenmesi
4- Kadýna karþý þiddetin önlenmesi
5- Cinsiyet ayrýmcýlýðýnýn önlenmesi
6- Eþit ve ayrýmcý olmayan eðitim hakký
7- Karar alma mekanizmalarýna eþit katýlým
8- Özgürlük ve bireyin güvenlik hakký
9- Adil, uygun ve eþit iþ koþulu ve ücret
10- Kadýn önünde eþit korunma hakký
11-Ýnsanlýk dýþý ve aþaðýlayýcý davranýþlara maruz kalmama hakký
Kadýn haklarýnýn temelini oluþturur.(*)
Dünyada 1985‘ler de bunlar konuþulurken Cumhuriyetimizin Kurucusu
Atatürk ve Arkadaþlarý Cumhuriyetin kuruluþunu izleyen ilk on yýlda
kadýn erkek eþitliði yolunda 1924 ve 1934 yýllarý arasýnda devrimler
yapmýþlardýr. Cumhuriyet Devrimleriyle kadýnlar ailede, eðitimde, toplumsal
yaþamda ve siyasette eþit haklarý kazanarak ‘birey’ statüsüne sahip
oldular. Bu süreçte din kurallarýna dayalý hukuk sistemi terk edilmiþ,
LAÝK Hukuk Sistemine geçilmiþtir. Bu dönemde yapýlan devrimler sýralaný
rsa;
-23 Nian 1920 TBMM’nin kurulmasý
-3 Mart 1924 Laiklik Ýlkesi, Eðitim Birliði Kanunu, Devleti yönetenlerin
din sýfatlarýnýn kaldýrýlmasý
-30 Kasým 1925 fiapka Devrimi, Tekke ve Zaviyelerin kapatýlmasý, Ký-
yafet Devrimi
-17 fiubat 1926 Hukuk Devrimi Medeni Kanunu’nun Kabulü
-1 Kasým 1928 Türk Alfabesinin kabulü
-1930 kadýnlara belediye seçimlerinde seçme ve seçilme hakký tanýnmasý
-5 Aralýk 1934 yýlýnda milletvekili seçme–seçilme hakkýnýn verilmesi
17 fiubat 1926 tarihinde kabul edilen Türk Medeni Kanunu Hukuk
Devriminin simgesidir. Türk Kadýný þahsýn hukukunda, miras hukukunda,
evlenme ve boþanmada erkekle eþit haklara sahip olmuþtur. Aile hukukunda
kadýna devrim niteliðinde haklar tanýnmýþtýr. Kadýn Medeni Kanunla
Vatandaþ olmuþtur.
Daha sonra kadýnýn çalýþma hayatýna daha çok katýlýmý, toplumun
ilerlemesi, uluslararasý boyutta geliþmeler MK’da evli kadýnýn durumu ile
ilgili olarak da tam eþitlik saðlama konusu gündeme getirmiþtir.
562 ÝSTANBUL BAROSU DERGÝSÝ • Cilt: 81 • Sayý: 2 • Yýl 2007

__________________