M.C

INCE BAGIRSAK TUMORLERI
Mide kapısından (mideden onikiparmakba ırsa ına geçiş yeri; pior) ileoçekal valfa (inceba ırsaktan kalınba ırsa a geçiş yeri) kadar olan geniş yayılımıyla inceba ırsak tüm sindirim kanalının yüzde 75 ini oluşturur. Buna karşın bu bölgede kötü huylu tümörlerin görülme oranı oldukça düşüktür (yüzde 0,05-0,5). Bu düşük oranın, besinlerle alınan karsinojenlerin (kanser oluşumuna neden olabilen maddeler) inceba ırsakta çözülmesine ve inceba ırsak yüzeyiyle büyük olasılıkla do rudan ilişkilerinin az olmasına ba lı oldu u sanılır.
İnceba ırsakta kötü huylu tümörlere az rastlanmasının nedenleri:
- inceba ırsak salgısı asit de il alkali özellikte oldu undan, karsinojenlerin oluşma olasılı ı azalmaktadır;
- inceba ırsakta ortamın sıvı, geçişin de hızlı olması ba ırsak mukozasıyla kanser yapıcı maddelerin ilişkide oldu u süreyi kısaltır;
- ba ırsakta do al olarak bulunan bakterilerin inceba ırsakta az olması, besinlerle alınan bazı maddelerin bakteriler aracılı ıyla kanserojen oldu u kabul edilen başka maddelere dönüşmesini engeller.
İnceba ırsakta görülen tümörlerin büyük ço unlu u iyi huyludur (yüzde 35). Bunları karsinomlar (yüzde 25), lenfomalar (yüzde 22), karsinoitler (yüzde 11) ve sarkomlar (yüzde 7) izler. İyi huylu urlar öncelikle onikiparmakba ırsa ında ve jejunumda (inceba ırsa ın ikinci bölümü, yani onikiparmakba ırsa ı ile ileum arasında kalan bölüm) görülür. Kötü huylu tümörlere en çok ileumda (yüzde 4 rastlanır, bunu jejunum (yüzde 27) ve onikiparmakba ırsa ı (yüzde 25) izler.
İyi ve kötü huylu tümörler genellikle 40-50 yaş arasında görülür ve erkeklerde kadınlara oranla daha yaygındır.
BELİRTİLERİ
Hastalık sinsi gidişlidir ve başlangıç evresinde belirgin bir klinik tablo görülmez. Halsizlik, iştahsızlık, belirsiz karın a rıları olur. Bazı olgularda rahatsızlıklar kütlenin yerleşimi hakkında fikir verebilir. Onikiparmakba ırsa ının ilk bölümündeki kanser, genellikle onikiparmakba ırsa ı ülserine çok benzeyen belirtiler verir (karın üst kısmından sırta do ru yayılan a rı, kanlı dışkı ve kusma, kansızlık gibi). Kütlenin büyümesiyle birlikte bulantı, kusma, ve karın gerginli i gibi tıkanma belirtileri de gelişir.
Onikiparmakba ırsa ında, safra kanalının (safra bu kanal yoluyla ba ırsa a dökülür; koledok) döküldü ü yerde gelişen kanserler genellikle kaşıntı, beyazımsı dışkı ve kanda safra boyalarının artması gibi belirtiler veren tıkanma sanlı ı yapar.
Klinikte kanama belirtilerinin ve melenanın (makattan siyah kan gelmesi) görülmesi inceba ırsa ın jejunum ve ileum bölümlerindeki kanserlerin erken belirtilerindendir. Bunlara daha sonra ba ırsak tıkanması bulgulan da eklenir, ama ba ırsak delinmesi çok seyrek görülür.
Tek tedavi yöntemi cerrahidir. Tanı genellikle ancak kanserin ilerlemiş evrelerinde kondu undan, kötü huylu tümörlerde hastalı ın gidişi oldukça umut kırıcıdır.
İYİ HUYLU TÜMÖRLER
Ba ırsaklarda tümörler, özellikle de iyi huylu polipler sık görülür. Erişkin nüfusun yaklaşık yüzde 2 ile yüzde 5 inde polip görülebilir. Bunlar genellikle kalıtsal olarak geçer ve bir ailenin çeşitli bireylerinde ortaya çıkarlar. Yerleşik ve tek oldukları gibi, yaygın türleri de bilinir. Yaygın türde, de işik boyutta ve çok sayıda olan polipler, ba ırsak mukozasını örtecek kadar geniş yayılım gösterebilirler.
Poliplerde hastalık belirtileri neredeyse yok denecek kadar azdır. Bazen yalnızca genel ba ırsak örselenmesi bulguları ortaya çıkar (karın a rıları, ishal vb.)
Genellikle tek belirtisi, makattan dışkıyla birlikte ya da dışkılamadan sonra gelen, bazen oldukça bol miktarda görülen, ço unlukla basur kanaması sanılarak yanlış de erlendirilen parlak, kırmızı renkli kanamadır.
Bazı polipler dışkıdan ba ımsız olarak, yumurta akına benzeyen. uzayan bir sıvı görüntüsünde makattan dışarı akan, sümüksü bir madde salgılarlar.
Polipler çok büyük olduklarında, tıkanmaya bile neden olabilirler.
Ba ırsak poliplerinde kesin tanı kolonoskopi (kalınba ırsa ın içerden incelenmesi) ile konur.
Tam konduktan sonra, poliplerin zaman geçirmeden alınması önerilir