gebe
  1. Bilge Gökçen

    Bilge Gökçen Yeni Üye Üye

    Kayıt:
    27 Ağustos 2007
    Mesajlar:
    13.023
    Beğenilen Mesajlar:
    108
    Ödül Puanları:
    0

    Anadolu Öğretmen Liselerinin Kuruluşu ve Gelişimi

    Konu, 'Okul ve Öğretmenler' kısmında Bilge Gökçen tarafından paylaşıldı.

    öğretmen liseleri tarihçesi öğretmen liselerinin tarihçesi okullarının liseleri tarihi okulları Anadolu Öğretmen Liselerinin Kuruluşu ve Gelişimi
    Dr.Yücel GELİŞLİ(*)


    GİRİŞ

    Devletler yirminci yüzyılda kalkınmanın temel gücünü, yetişmiş insan gücünün oluşturduğunun bilincine varmışlar; eğitimi vatandaşlarına verilen en öncelikli hizmet alanlarından birisi olarak ilân etmişlerdir. Ülkemizde de Yedinci Beş Yıllık Kalkınma Plânında eğitim, en öncelikli alan ilân edilmiş ve iyi yetişmiş insan gücünün önemi belirtilmiştir(1). Eğitimin niteliğinin artması; okullardaki öğretimin niteliğine ve öğretmenlerin alanlarında iyi yetiştirilmesine bağlıdır.
    Osmanlı Devleti’nden günümüze kadar olan dönemde öğretmen yetiştirmede çok zengin tecrübeler yaşanmıştır. Çünkü Türkiye örgün eğitim tarihi boyunca kendi eğitim kurumlarını kuran ve bunlara kendisi öğretmen yetiştiren bir ülkedir(2). Bu tecrübelerden yararlanan Cumhuriyet hükûmetleri millî ve çağdaş bir eğitim sistemini kurma çalışmaları kapsamında öğretmen yetiştirme sorununu da ele almışlar ve bu konuda başarılı uygulamalar gerçekleştirmişlerdir (3). Öğretmen yetiştirme uygulamalarına; İlköğretmen Okulları,Köy Enstitüleri,Eğitim Enstitüleri, Yüksek Öğretmen Okulları ve Eğitim Fakülteleri örnek gösterilebilir.

    Anadolu Öğretmen Liselerinin başlangıcı sayılabilecek olan İlköğretmen Okulları, 1973 yılına kadar İlkokullara öğretmen yetiştirme görevini sürdürmüştür. 1973 yılında çıkarılan 1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu, eğitim sistemini yeniden düzenlemiştir. Kanunun 43. maddesinde; öğretmenliğin, devletin eğitim, öğretim ve bununla ilgili yönetim görevlerini üzerine alan özel bir uzmanlık alanı olduğu belirtilmiştir. Ayrıca öğretmenlerin bu görevlerininMillî Eğitimin genel amaçlarına ve temel ilkelerine uygun olarak yerine getirmekle yükümlü oldukları ve bu nitelikleri kazanmak için yüksek öğrenim görmeleri gerektiği hükme bağlanmıştır (4).
    İlkokullara sınıf öğretmeni yetiştiren İlköğretmen Okullarının, bir kısmı Millî Eğitim Temel Kanunun uygulanmaya başlamasıyla, 1974 yılından itibaren iki yıllık eğitim enstitülerine dönüştürülmüş, iki yıllık eğitim enstitülerinin sayıları, 1976 yılında 50’yi bulmuştur(5). Öğretmen yetiştirme fonksiyonunu kaybeden İlköğretmen Okullarından bazılarıda, öğretmen yetiştiren yükseköğretim kurumlarına öğrenci hazırlamak, öğretmenlik mesleğini sevdirmek amacıyla Öğretmen Liselerine dönüştürülmüştür. Öğretmen Liseleri, 1989 yılına kadar, ortaöğretim kurumu olarak eğitim ve öğretim faaliyetini sürdürmüştür. Ancak bu okullar kendilerine yüklenen görevleri bakanlığın ilgisizliğinden dolayı yerine getirememişlerdir.

    ANADOLU ÖĞRETMEN LİSELERİNİN KURULUŞU
    Altıncı Beş Yıllık Kalkınma Plânı hedefleri arasında yer alan“Öğretmen liseleri amaçları doğrultusunda geliştirilecektir” ilkesi ve Öğretmen Yetiştirme ve Danışma Kurulları kararları doğrultusunda “Anadolu Öğretmen Liselerinin çağın eğitim-öğretim kurumları hâline getirilmesi için bu okulların fizikî imkânlarının ve programlarının geliştirilerek öğretmen yetiştiren yüksek öğretim kurumlarına kaynaklık etmesi benimsenmiştir(6).
    Yüksek Öğretim Kurumu ile Millî Eğitim Bakanlığı arasında varılan anlaşmayla öğretmen yetiştiren kurumlara öğrenci seçmede asıl kaynak olmak ve öğretmen liselerini iyileştirmek amacıyla 1989-1990 öğretim yılından itibaren Anadolu Öğretmen Lisesi uygulamasına geçilmiştir(7). Eğitim Fakültelerine öğrenci hazırlamak amacıyla kurulan Anadolu Öğretmen Liseleri,Köy Enstitüleri ve İlköğretmen Okullarının devamı olan Öğretmen Liselerinin binalarında öğretime başlanmıştır.

    ANADOLU ÖĞRETMEN LİSELERİ UYGULAMASI
    Öğretmen Liselerini iyileştirme çabaları sonucu 1989-1990 öğretim yılında açılmaya başlayan Anadolu Öğretmen Liselerinin; 12.12.1990 tarih ve 20723 sayılı Resmî Gazete’de yönetmelikleri yayımlanmıştır. Okulun amaç, kuruluş ve görevleri yönetmeliğinin 5. maddesinde belirtilmiştir. Yönetmeliğe göre;
    Madde 5. Anadolu Öğretmen Liseleri, millî eğitimin genel amaç ve temel ilkelerine uygun olarak;
    a. Öğretmen yetiştiren yüksek öğretim kurumlarına öğrenci hazırlamak,
    b. Öğrencilerine öğretmenlik ruhu aşılamak ve öğretmenlik mesleğini sevdirmek,
    c. Öğretmenlik mesleğinin gerektirdiği davranışları kazandırmak,
    d. Bütün öğrencilere orta öğretim düzeyinde ortak bir genel kültür vermek,
    e. Ülke kalkınmasına maddî ve manevî katkıda bulunma şuurunu ve gücünü kazandırmak,
    amacıyla ortaokul üzerine bir yıl hazırlık olmak üzere toplam dört yıl normal öğretim süreli, yabancı dil eğitimi ağırlıklı, öğretmenlik mesleğine ilgi, istek ve yatkınlık kazandırıcı derslere yer veren, paralı, parasız yatılı ve gündüzlü eğitim ve öğretim yapan orta öğretim kurumlarıdır.
    Anadolu Öğretmen Liselerine; öncelikle öğretmen yetiştiren yüksek öğretim kurumlarına öğrenci hazırlamak, öğrencilere öğretmenlik ruhu aşılamak, öğretmenlik mesleğinin gerektirdiği davranışları kazandırmak, bütün öğrencilere orta öğretim düzeyinde ortak bir genel kültür verme görevi yüklenmiştir (8).

    Anadolu Öğretmen Liseleri, hem genel lise programı uygulamakta hem de eğitim fakültelerine hazırlık niteliğinde öğretim faaliyetinde bulunmaktadır. Bu yapılanma çerçevesinde Anadolu Öğretmen Liselerinin programlarında yönetmeliğin 6. Maddesi ile düzenleme yapılmıştır. Bu maddeye göre “Bu okullarda, özellikle öğretmen yetiştiren yüksek öğretim kurumlarının ilgili bölümlerine öğrenci hazırlayan programlar uygulanması esastır” hükmü getirilmiştir.
    Yönetmeliğin 7 ve 8. maddeleri de okulda uygulanacak programları düzenlemiştir.
    Madde 7.“Programlar; a)Ortak Dersler, b)Öğretmenlik mesleğine ilgi ve sevgi uyandıran dersler, c)Öğretmen yetiştiren yüksek öğretim kurumlarının ilgili bölümlerine yönlendirici dersler, d)Öğrencilerin, ilgi, istidat ve yeteneklerine cevap veren derslerden meydana gelir.”
    Madde 8. “Lise 2. ve 3. sınıflar, sınıf ve alan öğretmeni yetiştiren yüksek öğretim kurumlarının programlarına göre bölümlere ayrılır.”(9) Bu düzenleme ile hem öğretmenlik mesleğine hem de genel liselerin programına paralellik oluşturmuştur.
    Anadolu Öğretmen Liselerinde; öğretmenlik mesleğine ilgi ve sevgi uyandıran dersler iki bölümden oluşmaktadır;
    1. Zorunlu dersler; Eğitime Giriş, Eğitim Psikolojisi, Öğretim İlke ve Yöntemleri.
    2. Zorunlu seçmeli dersler; Eğitim Tarihi, Halk Eğitimi ve Toplum Kalkınması, Araştırma Teknikleri, Grupla Çalışma Teknikleri, Eğitim Yönetimi,Çocuk Edebiyatı, Ölçme ve Değerlendirme,Eğitim Sosyolojisi. Bu grup dersler pedagojik formasyona hazırlayıcı nitelikte derslerden oluşturulmuştur.
    Yönetmelikteki amacında belirtildiği gibi Anadolu Öğretmen Liseleri, öğretmen yetiştiren yüksek öğretim kurumlarına öğrenci hazırlayan orta öğretim kurumlarıdır. Anadolu Öğretmen Liseleri amacını gerçekleştirecek şekilde; 1 yıl hazırlık ve 3 yıl genel lise programı olmak üzere 4 yıllık öğretim programı uygulamaktadır.

    Anadolu Öğretmen Liseleri öğrencilerini; ilköğretimi başarı ile bitiren öğrenciler arasından, Millî Eğitim Bakanlığı tarafından yapılan merkezî bir sınavla seçmektedir.

    Başlangıçta Anadolu Öğretmen Liselerini tercih eden öğrencilerin bu okulları tercih etme sebepleri okulun, Anadolu Liseleri statüsünde olması iken öğrencilere tanınan imkânlardan dolayı bu okulları tercih eden öğrencilerin sayısında her yıl artışlar gözlenmektedir. Anadolu Öğretmen Liselerine 1991 yılında başvuran öğrenci sayısı 31.350 iken, 1994 yılında bu sayı % 225 artışla 70.662’ye 1997 yılında 114.274 öğrenciye ulaşmıştır (10). 1989-1990 öğretim yılında 10 okulla Anadolu Öğretmen Lisesi uygulaması başlamıştır. 1995-1996 yılında Anadolu Öğretmen Lisesi sayısı 74’e, 1997-1998 öğretim yılında 78’e, 1998 yılında 3 tane daha Anadolu Öğretmen Lisesi açılmış, böylece 1998-1999 öğretim yılında sayıları 81’e yükselmiştir (11).

     
  2. Bilge Gökçen

    Bilge Gökçen Yeni Üye Üye

    Kayıt:
    27 Ağustos 2007
    Mesajlar:
    13.023
    Beğenilen Mesajlar:
    108
    Ödül Puanları:
    0
    Ce: Anadolu Öğretmen Liselerinin Kuruluşu ve Gelişimi
    1994 yılında, 765’i paralı yatılı, 10926’sı parasız yatılı ve 5236’sı da gündüzlü olmak üzere toplam 16927 öğrencinin öğrenim görmekte olduğu okullarda, 1525 yönetici ve öğretmen(12); 1997-1998 öğretim yılında 78 Anadolu Öğretmen Lisesinde 23.437 öğrenci öğrenim görmüş, 1507 yönetici ve öğretmen görev yapmıştır. 1998-1999 öğretim yılında ise 81 Anadolu Öğretmenlik Lisesi’nde, 26.021 öğrenci öğrenim görmekte, 1800 yönetici ve öğretmen görev yapmaktadır (13).

    1994 yılında ÖYS Türkiye başarı ortalaması % 20.5 iken,Anadolu Öğretmen Liselerinin ÖYS başarısı % 33.2’dir.Aynı yıl ÖYS sınavını kazanan öğrencilerden tercihleri doğrultusunda öğretmen yetiştiren yüksek öğretim kurumlarına yerleştirilme oranları % 70 civarındadır (14). 1998 yılında Anadolu Öğretmen Liselerinden mezun olan öğrencilerin ÖSYS’deki başarısı ise % 70, bu öğrencilerden öğretmen yetiştiren yüksek öğretim kurumlarına yerleşen öğrencilerin oranı da % 80’ne ulaşmıştır (15).

    Anadolu Öğretmen Liselerinden mezun olan öğrencilere; 2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanunun 45/a maddesi gereğince, mezuniyet alanlarına uygun öğretmen yetiştiren yüksek öğretim kurumlarını tercih etmeleri hâlinde ek puan verilmektedir. 3580 sayılı yasa gereğince, kontenjan ayrılan öğretmen yetiştiren yüksek öğretim kurumlarını ilk beş sırada tercih etmeleri hâlinde tamamına burs verilmektedir (16).
    Öğretmen yetiştiren yüksek öğretim kurumlarının ana kaynağını Anadolu Öğretmen Liselerinin oluşturması plânlanarak (17), Eğitim fakültelerine daha nitelikli öğrenci akışının sağlanması amaçlanmıştır.

    Daha önce de belirtildiği gibi Anadolu Öğretmen Liseleri şehir merkezlerinin dışındaki Öğretmen Liselerinin binalarında açılmıştır. Anadolu Öğretmen Liselerine talebi artırmak için bu okullar geliştirilen bir proje ile şehir merkezlerine çekilmeye başlanmıştır. Okulları il merkezlerine çekme projesi kapsamında, il merkezlerinde yenileri açılmak suretiyle Sivas Pamukpınar,Erzurum Yavuz Selim Anadolu Öğretmen Liselerinin faaliyetlerine son verilmiştir(18).

    Anadolu Öğretmen Liselerinin bağlı olduğu Öğretmen Yetiştirme ve Eğitimi Genel Müdürlüğü 1989 yılında 179 sayılı K.H. Kararnameye 385 sayılı K.H. Kararname ile eklenen 13’a maddesi ile Öğretmen Eğitimi Genel Müdürlüğü; 12 Mayıs 1992 tarih ve 3797 sayılı Millî Eğitim Bakanlığının Teşkilât ve Görevleri Hakkında Kanunla kurulmuştur. Okulların yatırım, araç gereç temini, öğretmen seçimi, ders programlarının hazırlanışı, hizmet içi eğitim faaliyetleri anılan genel müdürlük tarafından yürütülmektedir(19). Genel müdürlüğün bütçe hedefleri ve yatırım plânları da bu esaslara göre düzenlenmektedir.

    1998 yılında Anadolu Öğretmen Liselerinin bağlı olduğu Öğretmen Yetiştirme ve Eğitimi Genel Müdürlüğünün toplam bütçesi yatırım faaliyetleri şu şekilde plânlanmıştır.

    1)Genel bütçeden büyük onarım toplam tutarı 500.000.000.000 TL’dir.

    2)Makine-Teçhizat ve büyük onarım projeleri; 1999 yılında toplam bedeli 200.000.000.000 TL’dir.
    3)Anadolu Öğretmen Lisesinin; derslik,pansiyon, lojman, spor salonu projeleri (Yapı Tesis); bu projelerin yatırım tutarı toplam 1.621.000.000.000 TL’dir (20).

    SONUÇ

    1)Anadolu Öğretmen Liseleri, öğretmen yetiştiren yüksek öğretim kurumlarına ana öğrenci kaynağı olmak amacıyla kurulmuştur.
    2)Anadolu Öğretmen Liselerinin amaç ve programları, öğrencilerini Eğitim Fakültelerine hazırlayıcı niteliktedir.
    3)Anadolu Öğretmen Liselerinin genel olarak eski İlköğretmen Okullarının binalarında kurulmuş olup, yeni yapılanları şehir merkezlerine kurulmaktadır.
    4)Anadolu Öğretmen Liselerinin bulundukları yerleşim yerinin şehir merkezlerine uzaklığı öğretmen ve öğrenci akışında yavaşlamalara sebep olmaktadır.
    5)Anadolu Öğretmen Liselerinin ÖSYS başarı ortalamaları % 70 civarındadır. ÖSYS’ye yerleşen öğrencilerin% 80’i öğretmen yetiştiren yüksek öğretim kurumunu tercih etmiştir.
    6)Anadolu Öğretmen Liseleri, gündüzlü, paralı yatılı ve parasız yatılı öğrenci kabul etmektedir.
    7)Anadolu Öğretmen Liseleri mezunlarına 2547 sayılı kanuna göre Öğretmen yetiştiren yüksek öğretim kurumunu tercih etmeleri hâlinde ek puan sistemi uygulanmaktadır.

    ÖNERİLER
    1)Anadolu Öğretmen Liselerinin bir kısmının binalarının Köy Enstitüleri ve İlköğretmen Okullarından kalması nedeniyle, eğitim imkânlarında yetersizlikler görülmektedir. Okulların fizikî durumları, kapasiteleri geliştirilmeli ve ders araç ve gereçleri artırılmalıdır.
    2)Anadolu Öğretmen Liselerinde görev yapan öğretmenlerin, nitelik ve nicelikleri artırılmalıdır. Alanlarında yüksek lisans eğitimi yapmaları sağlanmalıdır.
    3)Anadolu Öğretmen Liselerine,Program Geliştirme, Ölçme Değerlendirme Uzmanları atanmalı, Rehber uzmanlarının sayısı artırılarak etkin bir yönlendirme sistemi kurulmalıdır. Öğrencilerin boş zamanlarını değerlendirmelerinde rehber öğretmenlerden çeşitli; eğitici faaliyetler düzenlenerek yararlanılmalıdır.
    4)Rehber öğretmenlerin; yatılılık uygulamalarından doğan öğrenci problemlerini çözebilmesi için okul tipine (Kız ya da Erkek Okulu) uygun olarak atanması sağlanmalıdır.
    5)Anadolu Öğretmen Liselerinin, laboratuvar, kütüphane, yemekhane, spor salonu, kantin gibi birimlerinin yeterli hâle getirilmesi gerekmektedir.
    6)Anadolu Öğretmen Liselerinin programları Eğitim Fakültelerinin programlarıyla paralellik gösterecek şekilde yeniden düzenlenmelidir.
    7) Anadolu Öğretmen Lisesi öğrencileri üçüncü yarıyıldan itibaren öğretmenlik programlarına göre bölümlenerek öğretmen yetiştiren yüksek öğretim kurumlarına hazırlanmalıdır. 8) Anadolu Öğretmen Liselerinin hazırlık sınıflarında okutulan yabancı dil derslerinin, okulun normal sınıflarında da ağırlıklı okutulması sağlanmalıdır.
     
Anadolu Öğretmen Liselerinin Kuruluşu ve Gelişimi konusuna benzer diğer içeriklerimiz
  1. Fen, Sosyal Bilimler, Anadolu Güzel Sanatlar ve Spor Liseleri Mülakat Sonuçları

    Fen, Sosyal Bilimler, Anadolu Güzel Sanatlar ve Spor Liseleri Mülakat Sonuçları

    istanbul anadolu yakası spor liseleri anadolu yakası spor liseleri isimleri istanbul avrupa avrupa 04.08.2008 ile 14.08.2008 tarihleri arasında yapılan Fen ve Sosyal Bilimler, Anadolu Güzel Sanatlar, Spor Liseleri Mülakat ve Uygulama Sınavı Sonucu Buradan: Milli Eğitim Bakanlığı Orta Öğretim Genel Müdürlüğü
  2. Anadolu Liselerinde Kullanılan İngilizce Kitapları

    Anadolu Liselerinde Kullanılan İngilizce Kitapları

    Genelde bütün Anadolu ve Anadolu Öğretmen Liselerinde devletin verdiği kitap değil ayrı bir yabancı kitap kullanılır daha iyi bir eğitim için. Bu okullarda görev yapan öğretmenler, hangi MEB kitabına göre plan yapıyor lakin hangi kitabı kullanıyorsunuz? Öğrenciler ve veliler de bilgilerini paylaşsın mümkünse... Sevgiler...
  3. MEB Anadolu Öğretmen Liseleri Yönetmeliği

    MEB Anadolu Öğretmen Liseleri Yönetmeliği

    pansiyonlu anadolu liseleri listesi pansiyonlu anadolu liseleri liseler öğretmen öğretmen Millî Eğitim Bakanlığı Anadolu Öğretmen Liseleri Yönetmeliği Yayın : Resmi Gazete Yayım Tarihi ve Sayısı : 6/9/1998 - 23455 Numarası : BİRİNCİ BÖLÜM Genel Hükümler Amaç Madde 1- Bu Yönetmeliğin amacı, Anadolu öğretmen liselerinin kuruluş ve işleyişine ait esasları düzenlemektir. Kapsam Madde 2-...
  4. Türkiye'deki Anadolu Öğretmen Liseleri

    Türkiye'deki Anadolu Öğretmen Liseleri

    türkiyedeki anadolu öğretmen liseleri ankara şereflikoçhisar anadolu öğretmen lisesi şereflikoçhisar lisesi türkiyedeki liseleri türkiye deki ADANA - CEYHAN - Ceyhan Anadolu Öğretmen Lisesi AFYONKARAHİSAR - DİNAR - Dinar Anadolu Öğretmen Lisesi AFYONKARAHİSAR - EMİRDAĞ - Emirdağ Anadolu Öğretmen Lisesi AFYONKARAHİSAR - MERKEZ - Afyonkarahisar Anadolu Öğretmen Lisesi AĞRI - MERKEZ - Ağrı...
  5. 2012 anadolu liseleri puanları

    2012 anadolu liseleri puanları

    anadolu liseleri puanlarının tavan ve taban şeklinde yazılmış listesi varmı anadolu liseleri kaç puanla öğrenci alıyor acaba.

Sayfayı Paylaş