gebe
  1. MaWiM

    MaWiM ♥Ben Aşık Olduğum Adamın Aşık Olduğu Kadınım♥ Yetkili Kişi

    Kayıt:
    25 Temmuz 2007
    Mesajlar:
    34.184
    Beğenilen Mesajlar:
    2.224
    Ödül Puanları:
    113

    Ceza Normunun Kaynaği

    Konu, 'Ceza Hukuku' kısmında MaWiM tarafından paylaşıldı.

    1. Hukukun kaynağı Kaynaktan hukukun çıktığı yer anlaşılmaktadır. Devletin egemen iradesinin eseri olduğundan, ceza hukukunun kaynağı, sonunda halkın ortak iradesi, toplumun vicdan olmaktadır. Elbette, hukuk, hukuku olduğu toplumda geçerli ahlak kurallarından etkilenebilir. Ancak, kiminin ileri sürdüğünün tersine ( Maggiore,…, Bettiol, …, Mantovani, 118 ), ahlak, hukukunun kaynağı değildir. Gerçekten, hukuk, ne kadar etkin olursa olsun, ahlak kuralına, hukuk kuralını ortadan kaldırıcı bir etki tanımamaktadır. Buna karşılık, amaçlarına ters düşen ahlak kurallarına hayat hakkı tanıyan bir hukuk düzenine rastlanmış değildir.
    Türk hukuk düzeninin maddi kaynağı, Türk Hukuk Devriminin en temel eseri 1926 tarihli Türk Medeni Kanununun genel gerekçesinde ifade edilen ulusal irade; şekli kaynağı, kanunun 1. maddesinde ifadesini bulan, kanun, örf ve adet, hakimin yarattığı hukuktur. Kıyasın, hukukun kaynağı olduğu kabul edilmiştir.
    Yeni Türk Medeni Kanunu, genel gerekçesinde hukukun maddi kaynağına işaret etmemiş, ancak 1. maddesinde, hukukun şekli kaynağının kanun, örf ve adet hukuku, hakimin yarattığı hukuk olduğunu belirtmiştir. Hukukta kıyas mümkündür.
    Türk hukuk düzeninde, kanun, ulusal iradedir. Kanun yapmak, katıksız bir egemenlik tasarrufudur. Ulusal iradenin üstünde bir irade yoktur. Başkasının verdiği kadar vererek, ulus, uluslar arası örgütler oluşturabilir ve onların iradeleriyle kendisini bağlayabilir. Birleşmiş Milletler, Avrupa Birliği bu nitelikteki örgütlerdir. Gerçekten, Türkiye Cumhuriyeti Devleti, 1954 imzalayarak yürürlüğe koyduğu, 1961 ve 82 Anayasalarının 2. maddesinde göndermede bulunduğu AİHS ve ek protokolleri hükümleri ile bağlıdır; bunlara aykırı bir düzenleme yapamaz. Sözleşmeyi imzalayan devletlerin sözleşmeyle bağlılıkları eşittir.
    Ayrıca, doktrinde, Devletler Genel Hukukun veya uluslar arası hukukun kurallarının, ulusal hukuk kurallarının üstünde olduğu kabul edilmektedir Kuşkusuz, bu, uluslar arası hukuk kuralları ile çatışan bir iç hukuk kuralının kuramsal olarak mümkün olmaması demektir .
    Örf ve adet kaynağı beşeri irade olan davranış kurallarıdır. Bu kurallar, kanun kendilerine gönderme yaptığından, somut uyuşmazlığın çözümünde, kanunda hüküm yokluğunda, hakimin başvurmaya zorunlu olduğu kaynaktır. Bu anlamda, yürürlükten kalkmış bulunan 1926 tarihli Türk Medeni Kanunu hükümleri, Medeni Kanunun 1. maddesinin yer verdiği “ örf ve adet hukuku” hükmündedir. Bunun dışında, kaynağı beşeri irade olmayan davranış kuralları, Medeni Kanunun anladığı anlamda “örf ve adet hukuku” değildirler. Aksini düşünmek, sadece hukukun beşeri irade olması esası ile çelişmez, Anayasanın eşitlik, AİHS’ in eşitlik ve ayırımcılık yasaklarına aykırı düşer. Kaynağı beşeri irade olmayan bir kuralın, hiçbir adla ve hiçbir biçimde hukukun kaynağı olamayacağının anlamlı açıklamasını, 1926 tarihli Medeni Kanunun genel gerekçesinde görüyoruz .
    Ceza Normunun kaynağı söz konusu olduğunda, hukuk düzeninin genel kuraldan ayrıldığını görüyoruz. Ceza hukukunun kaynağı kanundur. Özel hukuktan farklı olarak, Ceza hukuku düzeninde, boşluk olmaz. Bundan ötürü, kanunun tarafından açıkça yapılması yasaklanmayan veya yapılmaması emredilen her türlü beşeri davranış serbesttir. Böyle olunca, hakim, ceza hukukunda, önüne gelen uyuşmazlığı çözerken, kanun dışında, kanunda hüküm yoktur diyerek, başka bir kaynağa başvurma yoluna gidemez.
    Bundan ötürü, hukuk düzeninde, ceza hukuku düzeninin ve bu düzeni oluşturan tüm kuralların kaynağı kanundur. Kaynağın sadece kanun olması, Anayasa ve AİHS ile güvence altına alınmıştır.
    Ceza normunun kaynağı, doğrudan kaynaklar ve dolaylı kaynaklardır.

    2. Kanunilik ilkesi
    Doktrinde Kanunsuz suç ve ceza olmaz ( nullum crimen, nulla poena sine lege ) olarak ifade edilen kanunilik ilkesi, Ceza Kanunu, 2/1. maddesi hükmünde, “ Kanunun açıkça suç saymadığı bir fiil için kimseye ceza verilemez ve güvenlik tedbiri uygulanamaz. Kanunda yazılı cezadan ve güvenlik tedbirinden başka bir ceza ve güvenlik tedbirine hükmolunamaz “ biçiminde ifade etmiştir.
    Kanunilik ilkesi, kökleri 1215 Magna Carta Libertatum hukuki metninde aranmakla birlikte, esasen, insanlığın yazgısını değiştiren Aydınlanma düşüncesinin eseridir.
    Kanunilik ilkesinin başlıca sonuçları şunlardır
    a. Bir fiil, kanunda açıkça suç sayılmadıkça, kimseye ceza verilemez ve güvenlik tedbiri uygulanamaz
    b. Münferit hallerde, kanunun suç saydığı fiil için, sadece kanunun belirlediği ceza verilebilir ve güvenlik tedbirleri uygulanabilir.
    c. Karşılığında bir cezanın veya güvenlik tedbirinin verilmesini gerektiren fiiller, kanunda tek tek sayılmalı ve her bir fiil, kapsamının ve sınırlarının belirlenmesini mümkün kılacak bir biçimde açık ve özlü olarak tanımlanmış olmalıdır.
    Buradan, ceza hukukunda, bir yandan kıyas yasağı ortaya çıkarken, öte yandan idarenin düzenleyici işlemleri ile suç ve ceza konulamayacağı esası ortaya çıkmaktadır.
    Kanun, 2/3. maddesi hükmünde “ Kanunların suç ve ceza içeren hükümlerinin uygulanmasında kıyas yapılamaz. Kıyasa yol açacak biçimde geniş yorumlanamaz “ diyerek, ceza hukukunda, kanunilik ilkesinin zorunlu sonucu olarak, hem kıyası yasaklamış, hem de kötü ifade edilmiş olması bir yana , hakimin izlemek zorunda olduğu genel bir yorum yöntemine yer vermiştir. Ceza hukukuna özgü bu genel yorum yöntemi, ceza kanunları dar yorumlanır ilkesidir. Gerek uygulama, gerekse doktrin ilkeye yabancı değildir. İlkenin kanunla konulmuş olması, bir yenilik değildir, sadece açıklığa yaramıştır.
    Kıyas yasağı, aleyhe kıyas yasağıdır. Bu, ceza hukukunda, lehte kıyasın mümkün olması demektir. Gerçekten, ceza sorumluluğunu kaldıran ve azaltan nedenler söz konusu olduğunda, acaba kıyas mümkün müdür sorusu, bugün daha çok önem kazanmıştır. Doktrinde, lehte kıyasın, mümkün olduğu düşünülmektedir. Böyle olunca, ör. bir heyecan türü olan haksız tahrike tanınan ceza indirimi, aksine bir hüküm olmadığına göre , kıyasla, benzer nitelikte olan diğer heyecan türlerine de tanınabilecek midir sorusunu akla getirmektedir. Herhalde, bu, tartışılmaya değer bir konudur.
    Kanun, 2/ 2. maddesinde “ idarenin düzenleyici işlemleriyle suç ve ceza konulamaz “ hükmüne yer vermiştir. Elbette, kanunilik ilkesi karşısında, yürütme erkinin düzenleyici işlemlerle suç ve ceza koyması mümkün değildir. Böyle bir davranış, kuvvetler ayırımı ilkesine aykırı düşer, çünkü kanun, yasama erkinin düzenleyici işlemidir. Yürütme erkinin işleri arasında kanun koymak yoktur. Kanun koymak, yasama erkinin işidir. Yürütme yasamanın koyduğu kanunları yürütür.
    Ancak, toplum hayatı karmaşıktır. Kamu yönetimi, çoğu kez acele kararlar almayı gerektirir. Bu durum, ceza hukukunda, açık ceza normu (norma penale in bianco ) denen normların bulunmasına neden olmuş, idarenin düzenleyici işlemleri ile doldurulabileceği kabul edilmiş, böylece ihtiyaç karşılanmaya çalışılmıştır. Anayasa Mahkemeleri, bu yolun anayasaya aykırı olmadığına karar vermiştir.
    Kanun; gerekçede yer alan “ idarenin düzenleyici işlemleriyle suç tanımının kapsamının belirleyemeyeceği “ ibaresine rağmen, ceza hukuku düzeninde, idarenin, düzenleyici işlemler ile açık ceza normlarını doldurulması yolunu kapamış değildir. Gerçekten, Kanun, ör., 195. maddesinde “Bulaşıcı hastalıklara ilişkin tedbirlere aykırı davranma” madde başlığı altında açık ceza normuna yer vermiştir. Bu madde, bulaşıcı hastalık halinde, “ yetkili makamlarca alınan tedbirlere uyulmamasını “ suç saymıştır. “Yetkili makamlarca alınan tedbirler “ idarenin düzenleyici işleminden başka bir şey değildir. Bu demektir ki, Kanun, ceza hukuku düzeninde, açık ceza normlarının varlığını ve bunların idarenin düzenleyici işlemleriyle doldurulması yolunu kabul etmiş bulunmaktadır. Öyleyse, kanunun 5. maddesi hükmü bu konuda geçerli değildir.
    Kanunilik ilkesi güvenlik tedbirleri hakkında da geçerlidir. Hangi fiile hangi güvenlik tedbirinin uygulanacağını kanun gösterir.
    Kanunun 61/7. maddesi hükmü kanunilik ilkesinin bir uzantısıdır. Kanunda açıkça yazılmış olmadıkça cezalar ne artırılabilir, ne eksiltilebilir, ne de değiştirilebilir.
    765 s Kanundan farklı olarak, Kanun, suçları cürüm ve kabahat olarak ayırmamıştır. Kabahat suçlarına karşılık teşkil eden fiillere ….. Kanununda yer verilmiştir. Ancak, Kanun, bazı kabahat suçlarını, ör., kumar oynatmak (m. 228 ), dilencilik ( m. 229 ), vs., suç olarak yeniden düzenlemiştir.
    Kanunilik ilkesi, hakimin, kanunu uygularken, göz ardı edemeyeceği mutlak bir emirdir. Hakimin her ne nedenle olursa olsun emre uymaması, doğru yargılama kuralının ihlalidir ( Ay., m.36 , AİHS., m. 6 ) ve Ceza muhakemesi hukukunda mutlak bozma nedeni sayılmıştır ( CMK. m. 288 ). Bundan ötürü, önüne gelen her olayda uygulayacağı normun kaynağını araştırmakla yükümlüdür.

    3. Kanunilik ilkesi üzerine tartışmalar
    Kanunsuz suç ve ceza olmaz ilkesi hiç kuşkusuz siyasi bir içeriğe sahip bulunmaktadır. İlke, herkes için, her çeşit keyfiliğe karşı, bir teminat oluşturmaktadır.
    Özellikle ikinci dünya savaşından sonra yürürlüğe konan birçok liberal-demokratik devlet anayasasında, modern devletlerin birçoğunun ceza kanununda ilke yer verilmiştir.
    Alman ceza hukukçusu v. List, onu, suçlunun “Magna Chartası” olarak nitelendirmiştir. Fiilinin karşılığı olmayan bir cezaya çarptırılamaması konusunda ilke elbette suçlu için bir teminattır. Ancak, onunla güdülen asıl amaç, özellikle kanunlara saygılı kimseleri, nerden ve kimden gelirse gelsin olası her türlü keyfiliğe karşı korumaktır.
    Latince olarak ifade edilmiş olmakla birlikte, kanunilik ilkesi Roma hukukunda yoktur. İlkeyi Latince olarak ifade eden ünlü Alman ceza hukukçusu Anselmo Feuerbach olmuştur.
    Köklerinin 1215 Magna Charta libertatum’ da olduğu söylenmekle birlikte, ilke, polis devletinin sınırsız iktidarına karşı bireyin koruması olarak Aydınlanma düşüncesinin eseridir. Sonraki yıllarda, modern tüm ceza kanunlarında yer almıştır.
    Ancak yirminci yüzyılın ilk yarısında, Marksizm-Leninizm eseri 1922 Sovyet Ceza Kanunu, Nazizm eseri 1935 Alman Ceza Kanunu, hükümleri arasında, kanunilik ilkesine özellikle yer vermemiştir.
    Ancak, 1948 Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Evrensel bildirgesi, uluslar arası bağlayıcı bir metin olan 1953 Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi, mutlak bir insan hakkı, üstün bir uygarlık değeri olarak kanunilik ilkesine yer vermiştir.
    Bugün, bir kısım doktrinin, pek yerinde olmamakla birlikte, salt hukuki gerekçelerle, kanunilik ilkesine ve bunun bir sonucu olan kıyas yasağına karşı çıktığı görülmektedir.
    Kimi, demektedir ki, söz konusu ilke, özellikle kanunun çevresini dolaşan, eksikliklerinden yararlanmasını bilen kimselere onu ihlal konusunda kolaylık sağlamaktadır. Gerçekten, toplumsal bakımdan çok tehlikeli olan kimselerin, çoğu kez yeni yollar bularak, kanunundan sıyrıldıkları ve toplumsal bakımdan çok tehlikeli olan fiilleri işledikleri görülmektedir.
    Buna karşılık, kimi, demektedir ki, madem açık ve belli olacak bir biçimde kanun düzenlemiş olmadıkça özünü oluşturan korkutuculuk etkisini ceza yerine getirememektedir, kıyas yasağı, ceza hukukunu oluşturan ilkelerin zorunlu sonucudur.
    Bu düşünce tutarlı bulunmamıştır, çünkü cezanın korkutuculuk işlevi, failin kanunu bilinmesi zorunluluğundan ortaya çıkmamaktadır. Kanunun bilinmesi imkanı yeterlidir. Ancak, kıyas, bunu, hakimin kanundan çıkardığı sonuçları, genellikle kıyas yolunu kabul eden hukukun diğer dallarında olduğu gibi, başkaları da çıkartabildiğinden, imkansız kılmamaktadır.
    Son olarak, doktrinde, sorunun hukukilik alanında değil, yerindelik alanında çözülebileceği ileri sürülmüştür( Antolisei, 70 ).
    Bu bakış açısından, kıyas yasağının kaldırılması, toplum vicdanının ceza gerektirdiğini kabul ettiği bazı fiillerin, cezasız kalmaması imkanını bahşetmekte; ancak, hakimin yetkilerinin, her defasında biraz daha fazla artması olumsuzluğunu doğurmaktadır. Hatta, hakim, bir adım daha ileri giderek, sonunda, kendisini kanunilik ilkesinden kurtulamaz mı ?
    Her halde bu soruya her yerde ve her zaman geçerli bir cevap vermek imkanı yoktur. Sorunun çözümü, her ülkenin kendi somut koşullarına bağlıdır. Gerçekten, liberal-demokratik bir toplum, devlet, hukuk düzenine sahip bulunan Danimarka, ceza hukuku düzeninde, kanunilik ilkesine yer vermemiştir. Bu ülkede kıyas yasağı yoktur.
    Ancak, kavganın, uyuşmazlıkların bol olduğu, liberal demokratik bir toplum, devlet, hukuk düzeninin henüz yeterince yerleşmediği, faşizan eğilimlere açık, hakimlere güvenin az olduğu Türkiye gibi bir ülkede, kıyas yasağının kaldırılmasını savunmak, herhalde moda olmaktan öte, ciddi her hangi bir değer taşımamaktadır.

    4. Ceza normunun doğrudan kaynakları
    Ceza normunun doğrudan kaynağı, kanunilik ilkesinin zorunlu sonucu olarak kanundur.
    Kanunun, Devletin yasama erkinin bir ifadesidir. Bu erkin devri mümkün değildir (Ay. m. 6, 7 ). Anayasa kanun koyma usul ve esaslarını belirlemiştir ( m . 87, 88, 89 ).
    Anayasa kanunla değiştirilir ( Ay. m. 175 ). Ancak, anayasayı değiştiren kanunların anayasaya aykırılığı ileri sürülemez.
    Anayasanın 1, 2 ve 3. maddelerinin değiştirilmesi bile teklif edilemez. Kiminin ileri sürdüğünün aksine, “hile-i şer’ iye yaparak” Anayasanın 4. maddesini kaldırmak suretiyle Anayasanın 1, 2, 3. maddelerini değiştirmeye kalkışmak, “yokluk” sonucunun doğması bir yana, cebren ihtilale kalkışmaktır ( TCK. m. 309 ). Gerçekten, hile-i şer’ iye yaparak anayasada gösterilen usuller dışında Anayasayı değiştirmeye kalkışmak, doktrinde cebir kullanma sayılmaktadır.
    Madem kanunlar anayasaya aykırı olamazlar ( Ay. m. 11 ), ceza normunun doğrudan kaynağı, en başta Anayasadır ( m. 38 ).
    .Anayasa 2. maddesinde “ insan haklarına saygılı “ hükmü ile Devletin 1954 imzalayarak ülkede yürürlüğe koyduğu Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesine açıkça göndermede bulunmuştur. Böylece, AİHS., anayasal bir metin niteliği kazanmış olmaktadır. Ayrıca, Anayasanın … maddesi, uluslar arası antlaşmalara aykırı bir kanun hükmünün varlığına imkan vermemekte, dolayısıyla doğrudan anlaşma hükmünün uygulanmasını emretmektedir. Öyleyse, Anayasa yanında, AİHS., ceza normunun doğrudan kaynağı olmaktadır. Bu, ceza kanunlarının, AİHS’ aykırı olamamaları demektir.
    Ceza normunun doğrudan kaynağı, 765 sayılı Türk Ceza Kanununu yürürlükten kaldıran ve …. Tarihinde yürürlüğe giren 5237 sayılı Türk Ceza Kanunudur.
    Bu kanun, kabul ve ilanından sonra, ama yürürlüğe girmeden önce ve yürürlüğe girdikten sonra değişikliklere uğramıştır. Son değişiklik, 29. 6. 2005 tarih ve 5377 sayılı Kanunla yapılmıştır. Bu değişikliklere rağmen, doktrinde sıkça eleştirilen eksiklik ve yanlışlıkların düzeltilmesi yoluna gidilmemiştir. Kanunda, ne dil birliğine, ne de terim birliğine özen gösterilmiştir. Kanun koyucunun özensizliğinin en belirgin örneklerinden biri kanunun 219. maddesinin 4. fıkrası hükmüdür. Kanun cürüm ve kabahat ayırımını kaldırmış olmasına rağmen, bu madde hükmünde inatla “…cürüm işlerse…” ibaresini kullanmaktadır.
    Ceza normunun öteki doğrudan kaynakları, 5236 Kabahatler Kanunu, 5275 Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun, 3713 Terörle Mücadele Kanunu, 6136 Ateşli Silahlar ve Bıçaklar Hakkında Kanun, Sıkıyönetim ve Olağanüştü Hal Kanunu, Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair Kanun, Basın Kanunu, Çocuk Mahkemelerinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun, Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun, Askeri ceza Kanunu, vs. olmaktadır.

    5. Örf ve adet
    Ceza normunun kaynağı söz konusu olduğunda örf ve adeti ayrıca incelemek gerekmektedir.
    Daha önce belirttik, hakim, önüne getirilen meselenin kanunla çözülememesi halinde, yazılı olmayan hukuka, yani örf ve adet hukukuna (jius non scriptum ) gitmek zorundadır.
    Ancak, ceza hukukunda, örf ve adetin yeri kısıtlıdır. Gerçekten, kanunilik ilkesi karşısında, örf ve adetle, ne yeni bir suç, ne de yeni bir ceza konabilir.
    Kanuna aykırı olarak oluşmuş olan örf ve adetin ( ör., dini nikahla evlenme, kocanın karı üzerinde tedip hakkı, kan gütme, vs. ) hukukta hiçbir geçerliliği yoktur. Hukuk düzenimiz, örf ve adete, kanunu ortadan kaldırıcı bir etki tanımamıştır.
    Bununla birlikte, kanunun, eksik bir hükmün tamamlanmasında açıkça gönderme yaptığı hallerde, örf ve adet, ceza hukukunun kaynağı olmaktadır. Özellikle bir hakkın kullanımında ve mağdurun rıza göstermesinde ( CK. m.26 ) örf ve adet belirleyici bir öğe olmaktadır.
    Kanunun yorumunda örf ve adetin bir yorum aracı olarak kullanılabileceği doktrinde genellikle kabul edilen bir düşüncedir. Gerçekten, öyle fiiller vardır ki, ör., onur, şeref ve saygınlık ( CK. m. 125 ), müstehcen görüntü, yazı ve söz (CK. m. 226 ), teşhircilik yapmak ( CK. m. 225 ), vs., bunlara verilen anlamın yere ve zamana göre değiştiği görülmektedir. Bir deniz kentinde sokaklarda deniz kıyafetleri ile dolaşmak hayasızlık sayılmazken, başka bir yerde aynı davranış hayasızlık olarak değerlendirilmektedir. Bazı ortamlarda birine ulan demek onur kırıcı bir davranışken, bazı ortamlarda birine ulan demek iltifattır. O halde, örf ve adet ceza normunda geçen bazı davranışların anlamını, kapsamını ve sınırlarını belirlemede ceza hukukuna kaynaklık yapmaktadır.

    6. Ceza normunun dolaylı kaynakları
    Ceza normunun dolaylı kaynakları, Devletin veya diğer bir normatif düzenin, ceza kanununun düzenlemelerini açıklayan, tamamlayan veya geçerlilik koşullarını ve sınırlarını belirleyen hükümleridir. Bunlar, kendiliklerinden bağlayıcı değildirler, doğrudan kaynakları yanında yardımcı kaynaklardır.

    a. İdarenin düzenleyici işlemleri
    İdarenin düzenleyici işlemleri ile suç ve ceza konulamaz, çünkü idarenin düzenleyici işlemleri kanun değildir. Bu bağlamda olmak üzere, sonunda TBMM’ in onayından da geçse, kanun kuvvetinde kararname ile, suç ve ceza konamaz, yardımcı ceza normlarının uygulanması koşulları değiştirilemez (Ay. m. 90 ).
    İdarenin düzenleyici işlemleri ile eksik ceza normları tamamlanamaz. Eksik ceza normları kanunla tamamlanır. Kanun kuvvetinde kararname kanun değildir.
    İdarenin düzenleyici işlemleri, kanun kuvvetinde kararname ile açık ceza normları doldurulabilmektedir. Bu anlamda, idarenin düzenleyici işlemleri, ceza normunun kaynağı olmaktadır.
    Gerçekten, Kanun, ör., 257. maddede “ görevinin gereklerine aykırı hareket etmek” , “ görevin gereklerini yapmakta ihmal ve gecikme göstermek “ hükmünün anlamı kapsamı ve sınırları; genellikle “görevi “ belirleyen bir kanuna dayalı olarak idarenin yaptığı düzenleyici işlemlerle belirlenmektedir. Kamu görevlisi, görevini yaparken söz konusu bu düzenleyici işlemlere aykırı davranmak, görevin gereklerine aykırı etmektir veya görevin gereklerini yapmakta ihmal ve gecikme göstermektir.

    b. Anlaşmalar ve uluslar arası teamüller
    Uluslar arası hukukun doğrudan ceza normunun kaynağı olması mümkün değildir, çünkü uluslar arası hukukun kuralları, münhasıran devletlerin devletlerle olan ilişkileri düzenlemektedirler, dolayısıyla muhatapları ne devletin organlarıdır, ne de yurttaşlardır. Ülkemizin taraf olduğu uluslar arası sözleşmelerin hukuk düzeninde geçerlilik kazanması, ancak TBMM’ in, sözleşmeyi, bir kanunla onaylaması halinde mümkündür (Ay. m. 90 ). Bunlar onayla birlikte iç hukuk kuralları halini almaktadırlar. Bunların anayasaya aykırılığı ileri sürülemez. Anayasa, onları iç hukuk metinlerinin üstünde saymaktadır.
    Buna rağmen, uluslar arası sözleşmeler ve teamüller, bu halleri ile ceza normunun doğrudan kaynağı değildirler. Ancak, bir ceza normu kendilerine açıkça göndermede bulunduğunda, bunlar, ceza normunun doğrudan kaynağı olmaktadırlar.
    Ülkenin taraf olduğu Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesine sadece 82 Anayasası 2. maddesi değil, aynı zamanda 61 Anayasasının 2. maddesi de açıkça göndermede bulunmaktadır. O nedenle, öncede belirtildiği üzere, AİHS, anayasasında böyle bir gönderme hükmü olmayan hukuk düzenlerinden farklı olarak, ceza normunun doğrudan kaynağıdır.

    c. Yabancı ülke hukuku
    Yabancı ülke ceza hukuklarının ülkede uygulanması mümkün değildir, dolayısıyla bunlar, ceza normunun, ne doğrudan, ne de dolaylı kaynağıdırlar.Ancak, CK’ un, bir hükmünde, açıkça göndermede bulunduğu hallerde ( ör., m. 19 ) yabancı ülke hukuku ceza hukukunun doğrudan kaynağı olmaktadır.

    Ancak, bu arada belirtmek gerekir ki, hukukun genel ilkelerinin, tabii hukukun, yargı kararlarının ve hakkaniyetin, ceza hukukunda, ne doğrudan, ne de dolaylı olarak kaynaklık değeri vardır.
    Bunlar, genellikle, kanunun yorumunda, kanunun eleştirilmesinde, uygulamada emsal tutmada veya takdir hakkının kullanımında yol gösterici olmaktadırlar.
    Ancak, yargı kararları söz konusu olduğunda, Anayasa Mahkemesi Kararlarının ( m. 153/son ), İçtihadı Birleştirme Kararlarının (YK.m. ) bağlayıcılık niteliği bulunmaktadır.
    Kuşkusuz, İçtihadı Birleştirme Kararları ile suç ve ceza konulamaz. Bunlar, ceza normunu, açıklayan ve yerine göre tamamlayan kurallardırlar. Bu anlamda, İçtihadı Birleştirme Kararları ceza normunun doğrudan kaynağıdır.
    Anayasa Mahkemesi Kararları, suç ve ceza koyan bir ceza normunu anayasaya aykırı bularak iptal ettiğinde, ceza normunun doğrudan kaynağı olmaktadır.

    7. Ceza normunun kaynağının yargısal denetimi
    Kanunilik ilkesinin zorunlu sonucu olarak hakim, önüne gelen olayda uygulayacağı kanun hükmünün, hukuk düzeninde geçerli olup olmadığını denetlemek zorundadır.
    Madem her hukuk normu sadece yetkili bir organ tarafından ve önceden belirlenmiş olan esas ve usullere uygun olarak konduğunda uyulması zorunludur, hakim, normu uygulamadan önce, onun çıktığı kaynağın geçerliliğini denetlemek yetkisi ve görevinde sahiptir.
    Buradan, hakimin denetleme yetki ve görevinin sınırının, neden ibaret olduğu sorunu ortaya çıkmaktadır. Bu konuda, hakimin önüne gelen meselede uygulamak durumunda olduğu ceza normunun kaynağı denetlemek, bir özellik arz etmemektedir.
    Hakim içerik denetimi, yerindelik denetimi yapamaz. Hakim sadece harici varlığını, işlemin biçimsel denetimini yapar, kısacası normun hukuk düzeninde geçerliliğini araştırır.
    Bu bağlamda olmak üzere, mahkemeler, kanunun, Anayasanın öngördüğü usul ve esaslara uyularak çıkarılıp çıkarılmadığını, kanunun anayasaya uygun olup olmadığını, tarafların talebi üzerine veya res’ en denetlemek zorundadır. Mahkeme, kanunun belirlenen usul ve esaslara uyularak çıkarılmadığına veya anayasaya uygun olmadığına kanaat getirirse, kanunu Anayasa yargısına götürür. Anayasa Mahkemesi, anayasaya aykırı bulursa kanunu iptal eder. İptal hükmünün Resmi Gazetede yayınlanmasından sonra, kanun, iptal tarihi itibarıyla, cezai tüm hüküm ve neticeleri ile birlikte ortadan kalkar.
    Anayasa Mahkemesi kanunda gösterilen süre içerisinde önüne getirilen uyuşmazlığı çözmese, Mahkeme anayasaya aykırılık iddiasını kendisi karara bağlar.
    Yasama işlemi yoklukla sakatlık olduğunda, işleminin yokluğunu tespit her mahkemenin yetkisi ve görevi içindedir, çünkü hakim, kanunilik ilkesinin zorunlu sonucu olarak, olmayan bir işleme itibar etmemek zorundadır.
    Yeni bir kanunun yürürlüğe girmesi, çoğu kez halen yürürlükte olan bir kanunun yürürlükten kalkması sonucunu doğurmaktadır. Bu hallerde, hakim, önüne gelen meselede, uygulanacak kanunun hükmünün halen yürürlükte bulunup bulunmadığını saptamakla yükümlüdür. Yürürlükten kalkmış olan kanun, geçerli kanun değildir. Hakim, geçerli kanunu uygular.

     
Ceza Normunun Kaynaği konusuna benzer diğer içeriklerimiz
  1. ceza

    ceza

    Ceza, 1977 yilinda ?sk?dar/Istanbul?da dogdu. Rap m?zige olan ilgisi ilkokul yillarinda sira arkadasindan ?d?n? aldigi kasetlerle basladi. Ceza tabii ki ger?ek ismi degil, bu onun hiphop?ta kullanmak i?in se?tigi yada daha dogrusu kazandigi bir lakap! Katildigi hiphop partilerinde, Freestyle rap (yani o an sahneye ?ikip m?zik esliginde, o an yazilan s?zlerle rap yapma) yarismalarinda her...
  2. Ceza Normunun Yorum

    Ceza Normunun Yorum

    I HUKUK BİLİMİ 1. Genel olarak Özünde öteki bilim dallarından farklı olmasından ötürü, hukukun, genelde özeli ifade eden ceza hukukunun bilimliği meselesi doktrinde hep tartışma konusu olmuştur. “ Tabii bilimler” ve “ manevî bilimler” klasik ayırımında, sosyal bilimler içine itilmeye çalışılan hukuk, orada yerini bulamamış, bir yerde çıkıntı olmaktan kendini kurtaramamıştır. Kendi bilim...
  3. Ceza Normunun Tasnifi

    Ceza Normunun Tasnifi

    I NORMLAR ARASINDAKİ BAĞITLILAR BAKIMINDAN 1. Tasnif zorunluluğu Ceza hukuku düzeni kendine özgü bir beşeri davranış normları sistemidir. Bir tür irade tezahürü olan beşeri davranış normlarının dilde ifadesi, yaptırmalı önermelerdir. Bunlar hem çokturlar, hem de çeşitlidirler. Tümü birlikte, ceza hukuku denen kendine özgü bir normlar sistemi bütününe vücut vermektedirler. Böyle olunca,...
  4. Ceza Normunun Sinirlari

    Ceza Normunun Sinirlari

    CEZA NORMUNUN ZAMAN BAKIMINDAN SINIRI 1. Kanunların birbirini izlemesi ve ceza normunun Anayasada zaman bakımından sınırı Öteki hukuk normlarından farksız olarak, ceza normları, doğarlar, uygulanırlar, uygulamadan, yani yürürlükten kalkarlar. Bir ceza normunun yürürlüğe girmesi, bununla birlikte diğer bir ceza normunun yürürlükten kalkması bir yandan kanunun açık ve örtülü olarak...
  5. Davraniş Normu Olarak Ceza Hukuku

    Davraniş Normu Olarak Ceza Hukuku

    1. Ceza hukuku bir irade tezahürüdür Hukuksuz toplum toplumsuz hukuk olmaz. Hukuk genel iradedir. Gerçekten, bir toplumun, özellikle devletin hukuku, ifadesini ister kanunda, isterse o toplumun bir yaşama biçimi olan örf ve adetinde bulsun, daima o toplumun iradesini ifade etmektedir. Bu, genelde özelin ifadesi olan ceza hukukunun, sadece hukuku olduğu toplumun bir iradesi olması demektir. Her...

Sayfayı Paylaş