gebe
  1. UzakMavi

    UzakMavi Yeni Üye Üye

    Kayıt:
    26 Mayıs 2008
    Mesajlar:
    1.421
    Beğenilen Mesajlar:
    8
    Ödül Puanları:
    0

    Hayatimizda ve Dilimizde Su

    Konu, 'Faydalı Bilgiler' kısmında UzakMavi tarafından paylaşıldı.

    Su, yasamimizin en onde gelen temel kaynaklarindan biridir, Hic kusku yok
    Su olmadan hicbir canlinin yasamini
    surdurme olanagi yoktur.
    Bu yuzden, su butun yasayan organizmalarin
    temel yapisidir.
    Su olmasaydi, gezegenimizde yasam da olmazdi.
    Tabii goller, nehirler, icdenizler, denizler, kutuplar ve
    kutup buzullari; hicbiri olmazdi.
    Bunlar suyun yasamimizdaki fiziki varligidir...
    Suyun bunlarin disinda, bir de soyut varligi vardir.
    Ozellikle de Turkcemizde:
    Dilimizde su sozcuguyle ilgili, su kokunden turetilmis
    oylesine cok sozcuk, deyim, atasozu vardir ki,
    boyle bir zenginligin baska dillerde oldugunu sanmiyorum.
    İnanmazsaniz arastirabilirsiniz.
    Cunku ben arastirdim...
    * * *
    İste, bunu size anlatirken,
    “sudan sebepler” bulmayacagim;
    yani bahaneler uydurmayacagim.
    Yanitlarim “sudan cevaplar” olmayacak.
    Karsinizda suyu anlatirken,
    asla “sudan ucuz” bir su konusu da
    bulmayacaksiniz.

    Oylesine cok calistim ki su uzerine,
    “su gibi akip gidecek” tumcelerim.
    Cunku bu konuyu “su gibi” biliyorum.
    “Yel ufurdu, su goturdu” diyemeyeceksiniz.
    Kesinlikle “su gibi ezberlemis” diyeceginizi dusunuyorum.
    Bu yaziyi yazarken “su icinde kalsam da”,
    yazinin bir “su goturur” yani olacak.
    Hatta tam tersine, “su katilmamis”
    bir su yazisi olacak bu.
    Konu bittiginde, hicbiriniz kendinizi
    “sudan cikmis bir baliga donmus”
    gibi duyumsamayacaksiniz.
    * * *
    Cocuklugumda, yetiskin birilerine su verdigimizde hep,
    “Su gibi aziz ol!” derlerdi.
    Babam harcliklarimiz hafta sonundan once bitince,
    “Su gibi para harcadigimizi”;
    annem, “Dersleri su gibi ezberlememiz gerektigini”
    soylerdi.
    Bize soz verdikleri bisikleti
    yaz tatilinde alamadiklarinda da,
    “Sizin is suya dustu!” derlerdi.
    Yani her sey, ben cocukken de
    “su gibi” gitmiyordu.
    Hic unutmam, anneannem
    yemek yapmaya zaman bulamadigi gunlerde
    etsuyunun icine ekmek dograr ve
    bizlere “tirit” diye yedirirdi.
    Bugun de yine pek anlamini cozememis olsam da,
    “Suyuna tirit banmak” diye bir deyim vardi.

    Bazi insanlar vardir, sizden akillidirlar,
    “Suya goturup susuz getirirler!”
    Bazilari da, “Suya sabuna dokunmaz!”
    “Suyu bulandiranlar” da vardir,
    “Suyu gormeden pacalari sivayanlar” da.
    Hatta bazen bu deyim,
    “Dereyi gormeden pacalari sivamak” biciminde de
    soylenir.

    Kimi “suyu bastan keser”,
    kimi “su koyverir”,
    kimi “suya isinmaya” calisir.
    Beceremeyen de, “Suyu cikti bu isin!” der;
    ya da meraklisi,
    “Degirmenin suyu nereden geliyor?”
    diye sorar.
    “Suyun basinda” olanlar da vardir,
    “suyunun suyu” olanlar da,
    “su yuzu gormemis”,
    “su yuzune cikmamis”,
    dolap beygiri gibi “suyunu ceken” de,
    “suyu cekilen” de...
    * * *
    Boylesine su zengini olan bir dilde
    “suyu bulandiranlar” da olur,
    isi “sulandiranlar” da.
    Bolvadin yoresinde belki de boyleleri icin,
    “Suyuna pilav salinmaz!” denilir;
    ya da ben boyle yorumluyorum bu deyimi.
    Ama kimileri gercekten,
    “Suyu gorur balik olur, pusu gorur tilki olur!”
    Anlayacaginiz, “Suyu arkina bindirir!”
    Su, sozcuk de olsa, “Su aka aka durulur!”
    “Su bendinden baglanir.”
    “Sulu sinek suyundan gider.”

    Belki duymamissinizdir ama, turnalarin bacaklari
    uzun oldugu icin Varta yoresinde,
    “Su dize ciksa turnaya ne?” denilir.
    Su sozcugune yalniz su diye bakanlar,
    “suyu bardakta gorenler”dir.
    * * *
    Su oylesine sonsuz bir zenginlik icinde
    yer alir ki dilimizde, yalnizca su kokenli
    sozcukler uzerine bir kitap hazirlasak
    kocaman bir sozluk cikar ortaya.
    Ornek isterseniz;
    “subiti, suboyasi, sucicegi, suboregi,
    suibrigi, sukabagi, sukamisi, sucullugu,
    sukemeri, sukusu, suluboya, sulusepken,
    sumercimegi, sumermeri, suoku, suorumcegi,
    susamuru, susigiri, suseridi, sutasi, suyolu,
    sutavugu, suterazisi, suteresi” gibi...
    Bir de “Sudoku” var, Japon bilmecesi:
    Sakin Turkce sanmayin!..

    Belki daha nice sozcuk vardir, kim bilir;
    benim bulabildiklerim bu kadar...

    ***********

    Yalvac Ural - MİLLİYET / PAZAR

     
Hayatimizda ve Dilimizde Su konusuna benzer diğer içeriklerimiz
  1. Su ve su içmek

    Su ve su içmek

    rüyada birine su vermek rüyada ölmüş birine su vermek ölen ölmüş içirmek icirmek Rüyada her hangi sekilde akarsa aksin, su görmek, rizk, geçim, rahat, temizlik, menfaat, nimet, safa, ölüm, keder, çocuk, adalet, fitne, ganimet, toplu mal, ucuzluk ile tabir olunur. Ibni Sirin'e göre; rüyada su görmek, hayattir. Rüyasinda su içen, güzel bir hayata kavusur. Su görmek, saf ve berrak olursa, hayir...
  2. Su Herşeydir Hayatta

    Su Herşeydir Hayatta

    Merhabalar degerli misafirimiz, sitemizde toplu bir temizlik yapmak zorunda kaldik. Su anda gormek istediginiz konuyu maalesef sizlere sunamiyoruz. ilgili sayfamizin google siralamalarindan dusmesi icin gerekli algoritmik degerleri sitemize verdik. Verdigimiz rahatsizlik icin sizlerden ozur dileriz. Dilerseniz yukaridan sitemizin logosuna tiklayarak anasayfamiza gidebilir, Ya da ust sag...
  3. Dilde Etkileşim ve Ulusal Dil

    Dilde Etkileşim ve Ulusal Dil

    Dilde Etkileşim ve Ulusal Dil Dilde Etkileşim ve Ulusal Dil Prof. Dr. A. Hamit SUNEL Bilkent Üniversitesi Sayın konuklar, bana ayrılan sürede dilde etkileşim ve ulusal dil konusuna, zamanın kısıtlılığı sebebiyle, örnek sayısını az tutarak ve bilimsel terminoloji kullanımından elimden geldiğince kaçınarak değinmek istiyorum. Uluslar arasındaki ilişkilerin başlıcalarından olan...
  4. aah su duvarlarin bi dili olsaydi

    aah su duvarlarin bi dili olsaydi

    askim seni cok özledim :hihi: - ben de seni caniimm duvar: - dün falancaya da askim demisti... benden söylemesi -_- -nan:sinir: - bıdıdıdıdı - - bıdıbıdıbıdıbıdı - -bişey desene be, duvara mı konuşuyoruz!! dört duvar: -abi, ayıp oluyor ama - size demiyom lan - abi gene ağlıyosun hayırdır ağlama duvarı: - lan herkes geliyo ağlıyo dayanamıyorum bırakıcam işi -sen de haklısın be...
  5. Dilin Millet Hayatındaki Yeri Ve Önemi

    Dilin Millet Hayatındaki Yeri Ve Önemi

    Bir milleti ayakta tutan, onun varlığını ve devamını sağlayan, millî şuuru besleyen, bir millete mensup olma hazzını veren ve bireylerini birbirine yaklaştırarak onlar arasında birlik yaratan unsur olarak dilin, millet hayatındaki yeri çok önemlidir. Öyle ki milletin varlığı, dilin varlığıyla mümkündür. İnsanın geçmişini öğrenmesinde, gününü yaşamasında, geleceğine yön vermesinde,...

Sayfayı Paylaş