gebe
  1. *GüMüŞ*

    *GüMüŞ* Yeni Üye Üye

    Kayıt:
    19 Şubat 2008
    Mesajlar:
    3.733
    Beğenilen Mesajlar:
    2
    Ödül Puanları:
    0

    Hayvanlarda Ve İnsanda TaŞima Sİstemlerİ

    Konu, 'Çöplük' kısmında *GüMüŞ* tarafından paylaşıldı.

    HAYVANLARDA DOLAŞIM SİSTEMİ
    Genel olarak hayvanlarda dolaşım sistemi baş¬lıca şu görevleri yapar:
    • Sindirim ürünleri ve inorganik besinleri bütün hücrelere taşıma.
    • Oksijeni hücrelere taşıma (trake solunumu ya¬panlar hariç)
    :):):):)bolizma artıklarının hücrelerden uzaklaştı¬rılması (CO2, üre, ürik asit, tuz, su, madensel tuzlar vb.)
    • Vücut sistemlerinin işleyişi ile ilgili hormonların iletimi
    • Bağışıklık sisteminin hücrelerini vücudun her tarafına götürme

    Hayvansal bir hücrelilerde sölenterelerde dola¬şım, sistem halinde değildir. Maddenin taşınması sitoplazma veya hücreler arası sıvılarla olur.İleri yapılı hayvanlarda iki çeşit taşıma (dolaşım) sistemi gelişmiştir.
    1. Açık Dolaşım : Yumuşakçalarda, derisidikenlilerde ve eklembacaklılarda görülür. Bu dolaşım sisteminde kan, damarlardan çıkarak vücut boşluklarına dağılır ve besinler hücrelere taşı¬nır. Tekrar damarlardaki açıklıklarla toplanan kan devrini tamamlar. Kanın akışı daha ağırdır. Böceklerde sırt damarının önü açık arkası kapalıdır.Önden vücut boşluğuna yayılan kan da¬mardaki açıklıklarla toplanarak dolaşımını ta¬mamlar.

    2. Kapalı Dolaşım : Kan atardamar, toplardamar, kılcal damarlar ve kalbin içerisinde dolaşır.Yani, kapalı bir dolaşım sisteminin vücutla kaynaş¬ması şeklinde düşünülebilir.Bu dolaşımda ka¬nın akış hızı daha yüksektir.Halkalı solucanlar¬da kapalı dolaşımın en basit şekli görülür. Omurgalılarda kapalı dolaşım daha ileri yapıdadır.

    Halkalı Solucanların Kapalı Dolaşımı : Sırt ve karın damarları ve bu damarlardan ayrılan kılcal damarlar dolaşım sistemini meydana getirirler. Kıl¬cal damarlar derinin dış yüzeyine çok yakın yerle¬rinde bulunur. Bu da oksijenin kılcal damarlarla alınıp CO2 verilmesini kolaylaştırır. Sırt damarında kan öne doğru akar, karın damarında ise geriye doğru akar.

    Omurgalılardan Balıklarda : Kalp, bir kulak¬çık ve bir karıncıktan ibarettir. Kalpte kirli kan var¬dır. Kulakçık-karıncık yolunu izleyen kan solun¬gaçlara gider. Temizlenen kan kalbe uğramadan vücuda dağılır ve kirlenerek kalbe döner.

    Kurbağalarda : Kalp 2 kulakçık ve 1 karıncıktan ibarettir. Sol kulakçık akciğerden gelen temiz kanı, sağ kulakçık vücuttan gelen kirli kanı taşır, iki¬si de aynı karıncığa açılırlar. Bu yüzden kalpte te¬miz kan ile kirli kan birbirine karışır.

    Sürüngenlerde : Kurbağalarınkinden farklı olarak karıncığı ortadan ikiye ayıran yarım perde vardır.Yine de kirli kan ile temiz kan kalpte birbirine karışır. Sürüngenler ve kurbağalarda vücuda dağılan kan “kirli+temiz” karışımı olduğundan hücrelere yeterli oranda O2 taşınmaz. Bu hayvanların sıcak havalarda faaliyetleri artar. Bunlara soğuk kanlı hayvanlar denir.

    Kuş ve memelilerde : Kalp iki kulakçık ve iki karıncıktan oluşur. Kalbin sağ kulakçık sağ karıncı¬ğında vücutta kirlenerek gelen kan, sol kulakçık sol karıncığında ise akciğerde temizlenerek gelen kan bulunmaktadır. Hücrelere bol oksijen gönderil¬diği için vücut daha çok enerji üretir ve vücut sıcak¬lığı sabit tutulur.



    İNSANDA DOLAŞIM SİSTEMİ :
    Kalp, atardamarlar,kılcal damarlar ve toplarda¬marlardan meydana gelmiştir.
    Kalp : Üst kısımda iki kulakçık, alt kısmında iki karıncıktan oluşur. Kalp dıştan içe doğru perikard, miyokard ve endokard tabakalarından olu¬şur. Endokard epitel dokusundan meydana gelen kaygan bir tabakadır.Miyokard kaslı bir tabakadır.Karıncıklarda miyokard daha kalındır.Aort damarı kalpten çıkınca koroner damar aorttan ayrılarak kalp dokularını besleyecek besin ve oksijenli kanı taşır. Kalp kasları çizgili kaslar gibi miyofibrillere sahip, işleyiş bakımından düz kaslar gibi otonom sisteminin kontrolündedirler. Perikard bağ doku¬sundan meydana gelen iki katlı bir zardan oluşur, iki zar arasında bir sıvı bulunur. Bu sıvı kalbin rahat çalışmasını sağlar.

    Kalbin Çalışması : Kalbin çalışması kulakçık ve karıncıkların kasılıp (sistol) gevşemesi (diyastol) ile olur.Kulakçıklar kasılınca kanı karıncıklara pompalarlar. Bu yaklaşık 0,15 saniye sürer. Karıncıklar kasılınca kan atardamarlarla vücuda ve akciğerlere pompalanır.
    Karıncıkların kasılması ise yaklaşık 0,30 sn sü¬rer. Kalp 0,40 sn dinlenir. Yani bir atış toplam 0,85 sn sürmektedir.
    Kalp çalışmasına etki eden faktörler :
    a) Sinirler : Otonom sinir sistemine bağlı sempa¬tik sinirler kalp kaslarının çatışmasını hızlandırıcı, parasempatik sinirler ise yavaşlatıcı etki ya¬parak düzenli çalıştırırlar. Karıncıklarda sempa¬tik sinirler çoğunluktadır.
    b) Hormonlar : Adrenalin ve tiroksin hormonları kalp çalışmasını hızlandırıcı etki yaparlar.

    ATARDAMARLAR : Atardamarların en dışı bağ dokusunun liflerinden ortası kuvvetli düz kas¬lardan, iç kısmı ise kaygan endotel dokudan meydana gelmiştir. Kaslar ve bağ dokusu damara esneklik kazandırarak kanın rahat akmasını sağlarlar.
    TOPLARDAMARLAR : Atardamarlara naza¬ran daha incedirler. Dıştaki bağ doku lifleri az, orta tabakada ise esnek lifler kaybolmuştur. Toplarda¬marlar bulunduktan yerin kaslarına yaslanmıştır. Kasların esnemesi toplardamarları daraltarak kanın ilerlemesini sağlar.

    KILCALDAMARLAR : Tek sıralı epitel hücrelerinden yapılmış çok küçük çaplı borucuklardır.Besin, boşaltım ürünleri ve oksijenin değişimine uygun yapıdadırlar.

    KAN DOLAŞIMI :
    Sol karıncıktan çıkan temiz kanın vücuda dağılarak besin ve O2 verdikten sonra sağ kulakçığa dönmesi büyük dolaşımdır.Sağ karıncıktan çıkan kirli kanın akciğerlere giderek temizlenip sol kulakçığa dönmesine küçük dolaşım denir. Kanın atar damarlarda ilerlemesi karıncıkların sıkıştırması ve atardamarların esnekliği sayesinde olur.Ancak özellikle kalbin alt kısımlarından gelen toplardamarlarda kan yukarıya aktığı için zorlukla karşılaşır.
    1. Sağ kulakçıkların kanı emmesi
    2. Kalbin sürekli kan pompalaması
    3. Toplardamar içerisinde kalbe doğru açılabilen kapaklar sayesinde kan rahatlıkla toplardamarda yukarı doğru akar.

    KAN VE VÜCUT SIVILARI ARASINDA SIVI ALIŞVERİŞİ
    Atardamar ucundaki kılcallarda kan basıncı ozmotik basınçtan büyüktür.Bu yüzden besinli sıvılar kandan çıkarak kılcalların çevresindeki sıvıya, oradan da vücut hücrelerine geçer. Kılcallar boyunca ilerleyen kanın basıncı azalırken, ozmotik basınç toplardamar ucunda kan basıncından büyük olur. Bu esnada da az miktarda besinli sıvı kana geçer.

    Doku Sıvısı ve Lenf Sistemi : Kan, kılcal damarlardan geçerken kan proteinleri ve sıvısının bir kısmı damar dışına çıkar. Bu sıvı yeniden kana aktarılmazsa kan sıvısı kısa süre içinde dokular arasında yayılıp kaybolur. Dokular arasına dağılan bu sıvı lenf sistemi ile kana bağlanır. Lenf sistemi, dokular arası sıvı ve akyuvar hücrelerinin içerisinde dolaştığı damar sistemi + lenf düğümlerinden ibarettir.

    Lenf Kılcalları : Bir ucu kapalı, diğer ucu lenf toplardamarı ile birleşir. Kapalı olan uçtan dokular,arası sıvı toplayarak lenf toplardamarlarına taşırlar.
    Lenf Toplardamarı : Kılcal damarların birleşmesi ile meydana gelirler.Kan
    toplardamarına benzer.Lenf damarlarında lenf sisteminin akış yönü kana doğrudur.Vücudun ve başın sol tarafındaki lenfler,lenf sıvısını sol köprücük altı toplar damarına bağlarlar.Vücudun sağ tarafındaki lenf sıvısını da sağ köprücük altı toplardamarına boşaltan lenf toplardamarları vardır.
    Lenf Bezleri : Lenf damarlarının yolu üzerinde bulunan lenf bezleri mikroplara karşı akyuvar üretirler.Bu akyuvarlara lenfosit denir.
     
Hayvanlarda Ve İnsanda TaŞima Sİstemlerİ konusuna benzer diğer içeriklerimiz
  1. İSKELET ve KAS SİSTEMLERİ

    İSKELET ve KAS SİSTEMLERİ

    İSKELET SİSTEMLERİ Organizmaların vücuduna desteklik yaparak kendilerine özgü şekillerinin oluşmasını sağlayan yapılara destekleyici yapılar denir. A. İSKELET ÇEŞİTLERİ Hayvanların çoğunda, vücuda destek olan, koruyan ve kaslara bağlanarak hareketi sağlayan iskelet sistemi bulunur. Hayvanlarda görülen iskelet dış ve iç iskelet olmak üzere iki tiptir. 1. Dış İskelet Dış iskelet özel hücreler...
  2. Bitkilerde taşıma sistemleri:

    Bitkilerde taşıma sistemleri:

    Bitkilerde taşıma sistemleri: A-Su ve karayosunlarında taşıma: 1-Madde alış verişi tüm yüzeyle yapılır 2-Özelleşmiş taşıma sistemleri bulunmaz 3-Su ve nemli ortamlarda yaşarlar 4-Vücud oldukça küçüktür B-Eğreltiler ve tohumlu (Çiçekli) bitkiler 1-Karasal yaşama uyum sağlamışlardır 2-Madde alış verişi belirli vücud bölgeleri ile yapılır 3-Özelleşmiş taşıma sistemleri bulunur...
  3. Sİndİrİm Ve Sİstemlerİ

    Sİndİrİm Ve Sİstemlerİ

    SİNDİRİM VE SİSTEMLERİ Organizmalarda besin maddelerinin hücrelerde kullanılabilir hale getirip hücrelere alınması olaylarına sindirim denir.Sindirim olaylarında ATP harcanmaz.Sindirim hidroliz olayıdır.İstemli olarak başlar refleks olarak devam eder. Üç evrede gerçekleşir; 1-Mekanik sindirim:Kaba partiküller halinde olan besinlerin küçük partiküller haline getirilmesidir. Mekanik...
  4. Hayvanlarda destek ve hareket sistemleri

    Hayvanlarda destek ve hareket sistemleri

    Hayvanlarda destek ve hareket sistemleri I-Deri ve deriye bağlı oluşumlar A-Kemiksi yapılar:Kemiksi özellikler gösterir a-Kıkırdaklı balık pulları b-Kemikli balık pulları c-Sürüngen plakları d-Memeli dişleri(Kıkırdaklı balık pullarına homolog yapıdır) B-Boynuzumsu yapılar:Keratin yapılardır a-Bağa (Kaplumbağalarda) b-Boynuz c-Tüyler d-Kıllar e-Tırnak,Toynak,Pençe C-Deriye...
  5. İnsanların Duyamadığı Sesleri Hayvanlar Nasıl Duyar

    İnsanların Duyamadığı Sesleri Hayvanlar Nasıl Duyar

    insan kulağının duyamadığı titreşimleri duyabilen hayvanlar insanların duyamadığı sesleri duyan hayvanlar insan kulağının titreşimleri duyabilen hayvanlarla ilgili araştırma İnsanın duyabileceği ses dalgalarının boyu 20-20.000 Hertz arasında değişir. Bunun yanında bazı hayvanlar insanın duyamayacağı sesleri rahatlıklar duyabilirler. Hatta birbirleri arasındaki iletişimi bu biçimde sağlarlar....

Sayfayı Paylaş