gebe
  1. Bilge Gökçen

    Bilge Gökçen Yeni Üye Üye

    Kayıt:
    27 Ağustos 2007
    Mesajlar:
    13.022
    Beğenilen Mesajlar:
    108
    Ödül Puanları:
    0

    Karadeniz'den Derin Sesler: Tulum

    Konu, 'Müzik Aletleri' kısmında Bilge Gökçen tarafından paylaşıldı.

    tulum sesi indir karadeniz tulum sesi indir karadeniz müzikleri mp3 Tulum Anadolu'nun kuzeydoğusunda Trabzon, Rize, Artvin, Ardahan / Posof bölgesi, Balkan yarımadası ve , Gümüşhane, Bayburt, Erzurum illerinde kullanılan nefesli bir halk çalgısının adıdır. Trakyaİskoçya'da kullanılan gaydadan en önemli farklı pes sesleri kontrol edebilen boruya sahip olmamasıdır. Tarihçe

    İskoç gaydasının atası olan gayda-tulum benzeri nefesli sazların Romalılar tarafından Anadolu veya Trakya üzerinden kıta Avrupasına taşındığı teorisi genelde kabul görmektedir. 17. yüzyılda bölgeye gelen Evliya Çelebi seyahatnamesinde "dankiyo tulum sazı" ve "Sazende-i dankiyo düdüğü" olarak tanımladığı enstrumanı Trabzon Lazları'nın icat ettiğini bildirmiştir. Bununla birlikte Antik Yunanca olup "Hayvan derisinden yapılmış torba" anlamına gelen dankiyo kelimesi bugün neredeyse hiç bilimediği gibi dini sebeplerle ya da küçükbaş hayvancılığın terkedilmesiyle unutulmuştur .



    1923 mümadelesine kadar Rumlar tarafından özellikle Maçka ve Kuzey Gümüşhane'de (Krom, Santa, İmera) yoğun olarak kullanılmaktaydı. Bunun yanı sıra Bayburt' un kuzeyinde yer alan ve Trabzon' a komşu olan bazı köylerde kullanılmaktadır. 1970'lere dek Holo boğazı köylerinde de çalındığı bilinmekte, kemençenin bazı parçaları çalmak için tulum gibi akort edildiğinden Trabzon folklorunda etkisi sürmektedir.



    Günümüzde tulumun tek enstruman olarak kullanıldığı bölge Hemşinliler'in yaşadığı Rize'nin Hemşin, Çamlıhemşin ve Erzurum'un İspir ilçesidir. Bununla birlikte Çayeli ilçesinden doğuya doğru Lazlar'ın yaşadığı Rize'nin Pazar, Ardeşen, Çamlıhemşin, Fındıklı ve Artvin'in Arhavi, Hopa, Borçka,Yusufeli ilçelerinde ve Gürcistan sınırında geleneksel olarak çalınır. Artvin'in iç bölgelerinde Gürcüler tarafından da geleneksel enstruman olarak kullanılmakta. İç bölgelerde Tatos dağları sınırından itibaren yerini davul-zurnaya bırakmaktadır.

    Yapısı

    Tüyleri tezimlenmiş çebiç adı verilen oğlak derisinden delik yerleri bağlanıp, gövd bölümü elde edilir ön ayaklardan birine lülük, arka ayaklarından birine de nav takılarak yapılmaktadır Geleneksel olarak boynuzdan yapılan navlar günümüzde ahşaptır ve içine yöresine göre zimbon (Trabzon), çimon/çibu (Rize)adı verilen kamıştan yapılan komalı-pentatonik sipsi yerleştirilmektedir.Lülükten dudula adlı ağızlıktan üflenerek şişirilen enstrumanda sıkışan hava nav içinde bulunan zimbona gelir ve bırada parmaklar sayesinde istenilen ses elde edilir.

    Akort

    "B - si" "A -la" "G -sol" karar seslerinde akort edilen ve komalı pentatonik bir enstruman olup tek oktavlık ses rengine sahiptir.

    Etimoloji

    Türkçe tulum "deri kap". 13. yüzyıl öncesinde ilk olarak Hakaz lehçesinde tulug formunda tespit edilmiştir

    Terminoloji

    Çeşitli dillerde tulum terminolojisi:
    • Tulum duduki (Osmanlıca 17. yüzyıl)
    • Guda, tulum(Lazca)
    • Dankiyo, zimpona (Pontus Rumcası)
    • Gayda (Bulgarca, Türkçe Trakya'da)
    • Gajde (Makedonya)
    • Parakapzuk (Ermenice)
    • Gudastviri (Gürcüce)
    • Chiboni (Gürcüce Acaristan ve Artvin'de)
    • Shuvyr (Çerkez)
    • Sahbr, Shapar (Çuvaş Türkçesi)
    • Duda (Macarca)
    • Tulug (Azerice)
    • Sabouna (Yunanca)
    wikipedia.org

     
Karadeniz'den Derin Sesler: Tulum konusuna benzer diğer içeriklerimiz
  1. SeS.....

    SeS.....

    Kar yağıyordu.Şehir biran da-şehiri sehir yapan objeler bir kar kütlesiyle örtüldüğü için-bir dağa benzemişti.Mutluydum.Hep gitmek istediğim yer birden bire bahçeme gelmişti.Sorunsuz geçen bir gecenin ardından bahçeye çıkıp kara doya doya dokunuşum şimdi bile çok net bir şekilde aklımda.Hafızam beni yanıltmıyor ise,başımdan şöyle bir olay geçmişti o gün... Aslında pek ilginç bir olay...
  2. Karadeniz'in Çalgısı: Kemençe

    Karadeniz'in Çalgısı: Kemençe

    karadeniz çalgıları karadenizin müzik aletleri karadenizin çalgıları karadeniz çalgı aletleri karadenizde kullanılan müzik Anadolu'nun kuzeydoğusunda kullanılan rebap ve keman ile akraba, bir yay yardımıyla çalınan üç telli geleneksel halk çalgısının adı olup, klasik kemençe ile karıştırılmasını önlemek amacıyla Karadeniz kemençesi ya da Laz kemençesi olarak da adlandırılmaktadır. Bilinen en...
  3. Tulum

    Tulum

    İçine mal konan kaba, insanın karnına yahut mala ya da bayağı bir insana; Yağ ve bal tulumu görmek, insanlara ilim öğrenmeyi ve takvayı emredip, kendisi tersini yapan kimseye; Su tulumu kişinin eşine, içinde su bulunması eşinin hamile kalmasına, zenginliiğe yahut yolculuğa, Bal tulumuna rastlamak, ahmak bir kimseden mala nail olmaya, yağ tulumuna rastlamak ise şerli ve inancı bozuk birinden...
  4. Gülüm mü dersin ölüm mü dersin yeter ki ses gelsin

    Gülüm mü dersin ölüm mü dersin yeter ki ses gelsin

    Duy, sesimi her yerden duy Gör, yüzümü her yerden gör Dön, sebebi halim başka Kalp kırık dökük yenik aşka Dön, sebebim olma gayrı Dön, dünleri vur da öldür Göm, geçmişi sildim çoktan Yar adın emir gibi haktan O yosun gözlerin düşer gecelerime İlkbahar gelir kokunu verir Her yanı sarar aşk büyüsü Sevdiğim gülün dile gelir Gücenmediysen, kırılmadıysan, darılmadıysan...
  5. Karadeniz'den Güzel Manzaralar

    Karadeniz'den Güzel Manzaralar

    karadeniz manzaraları karadenizden manzaralar karadeniz doğa manzaraları en güzel manzara fotoğrafları karadenizin güzelliklerini görün tam bir dogal cennet tavsiye ederim kaynak:devtürkler

Sayfayı Paylaş