gebe
  1. Bilge Gökçen

    Bilge Gökçen Yeni Üye Üye

    Kayıt:
    27 Ağustos 2007
    Mesajlar:
    13.022
    Beğenilen Mesajlar:
    108
    Ödül Puanları:
    0

    Karadeniz'in Çalgısı: Kemençe

    Konu, 'Müzik Aletleri' kısmında Bilge Gökçen tarafından paylaşıldı.

    karadeniz çalgıları karadenizin müzik aletleri karadenizin çalgıları karadeniz çalgı aletleri karadenizde kullanılan müzik Anadolu'nun kuzeydoğusunda kullanılan rebap ve keman ile akraba, bir yay yardımıyla çalınan üç telli geleneksel halk çalgısının adı olup, klasik kemençe ile karıştırılmasını önlemek amacıyla Karadeniz kemençesi ya da Laz kemençesi olarak da adlandırılmaktadır.
    Bilinen en eski yaylı enstruman olan rebap (Arapça rababah) Avrupa’ya, 9. yüzyılda Bizans üzerinden (lyra adıyla) ve MS 11. yüzyılda Müslüman Arapların kontrolü altında olduğu dönemde İspanya üzerinden rebec adıyla iki koldan yayılmış, Ortaçağ ve Erken Rönesans dönemi boyunca yoğun olarak kullanılmıştır.Karadeniz kemençesinden şekil olarak farklı olan, armut gövdeli rebap, Ortaçağ'a özgü çok sayıda benzeri (örneğin İtalyan braccio'su, Bizans lyra'sı), günümüzde Anadolu'da ve Balkan ülkelerinde etnik bir çalgı olarak kullanılan varisleri (gadulka, gusle gibi) gibi beşli ses aralıklarıyla akort edilmekteydi. Orjinal rebapta klavye bölümü bulunmayıp teller parmaklarla durdurularak çalınmaktaydı. Karadeniz kemençesinin de 19. yüzyılın sonlarına dek Trabzonda başlayıp Trabzonun Doğusu ve Rize'de kravatsız olarak yapıldığı bilinmektedir.. Çok sayıda farklı teoriye karşın Karadeniz kemençesinin Rumlar tarafından Kapadokya kemanesi olarak da adlandırılan klasik kemençeden form olarak ne zaman farklılaştığı kesin olarak bilinmektedir.

    Coğrafi dağılım

    Karadeniz kemençesi temel müzik aleti olduğu Giresun,Ordu ile Trabzon'un yanısıra Kuzey Gümüşhane ve Batı Rize'de, kısmen Samsun sahilinde, Cumhuriyet döneminde Karadenizlilerin topluca göç ettiği Adapazarı, İzmit köylerinde ve büyük şehirlerde, 1923 mübadelesiyle Yunanistan'a giden Rumlar tarafından başta Selanik olmak üzere Kuzey Yunanistan'da yer alan göçmen köylerinde kullanılmaktadır.

    Akort

    Karadeniz kemençesi genellikle beş yarım sesten oluşan aralıklarla örneğin G [sol] –D [re] –A ([la]) veya E [mi] –A [la] –D [re)formunda akort edilmekle birlikte, nadiren de olsa tulum ezgileri çalınmak istendiğinde (özellikle Trabzon Maçka ve Kuzey Gümüşhane'de) da (A [la] – A [la] – D [re] formu kullanılmaktadır. Mübadeleye kadar Rumlar tarafından Trabzon ve Gümüşhane'de yoğun olarak kullanılan tulum 1970'lere kadar Trabzon'un Holo ve Maçka bölgelerinde de Müslümanlar tarafından kullanılmıştır. Geçmişte yaygın olarak yapılan küçükbaş hayvancılığın terkedilmesi tulum ve şimşir kavalın yerini kemençeye bırakması sonucu getirmiş olmalıdır.

    Yapım

    Kemençenin gövdesi dut, karadut, akçaağaç ardıç, ladin veya erik ağacından tamamen elde oyularak tip ve özelliklerine göre 3-15 gün içerisinde yapılmaktadır.[6] Özellikle Görele,Vona(Perşembe),Ordu,Fatsa,Ünye, Eynesil, Mesudiye, Akyazı, Vakfıkebir, Akçaabat, Tonya, Maçka, Sürmene'de süreklilik arzeden kemençe yapımcılığı genellikle babadan oğula geçmekte ve yapımcılar hiçbir resmi eğitim kurumunun formasyonundan geçmemektedirler. 19. yüzyıla dek bağırsak olan teller yerini metal olanlara bırakmıştır. Teller inceden kalına doğru zil, sağır ve bom olarak adlandırılmaktadır.

    Örnek kemençe ölçüleri

    Sürmene yapımı kalın kemençe ölçüleri
    • Kemençe boyu : 51 cm
    • Tekne boyu : 41.5 cm
    • Geniş taban tekne
    • ön yükseklik : 5 .5 cm
    • Tutma yeri (sap) dar
    • Taban arka yükseklik : 5 cm
    • Geniş taban eni : 10 cm
    • Dar taban eni : 7 cm
    • Tekne taban kalınlığı : 3.5 mm
    • Tekne yan kalınlık : 3.5 mm
    • Tekne yan yükseklik : 5 mm
    • Klavye tel yükseklik
    • (Burgulara yakın kısım) : 0.8 mm
    • Klavye tel yükseklik
    • (tekne tarafında olan kısım : 2.5 mm
    • Kapak üstü kaş uzunluk- en : 6 cm – 3.3 mm
    • Kapak üstü kaşın tekne dar
    • Kısım uzaklığı –yukarıdan : 28 cm
    • Kapak üstü kaşın tekne geniş
    • Kısım uzaklığı –aşağıdan : 14 cm
    • Klavye : 8 cm
    • Klavye genişlik : 2.5 cm
    • İki kaş arası mesafe : 3 cm
    • Tel alt bağlantı kuyruğu : 10 cm
    • Zil ( ince )tel : 0.25-028 mm
    • Orta tel : 0.28-0.30 mm
    • Kalın tel : 2 numara,sarma tel ( keman teli )
    • Yay boyu : 50 cm
    • Eşik yükseklik : 2 cm
    • Burgu bağlantı kafa derinlik -
    • Genişlik : 4.5 cm—2.5 c
    • Kapak kalınlığı : 2 mm
    wikipedia.org

     
  2. Misafir Melek

    Misafir Melek Forum Okuru

    Melek arkadaşim
    Naber selam melek arkadaşim
     
Karadeniz'in Çalgısı: Kemençe konusuna benzer diğer içeriklerimiz
  1. Karadeniz'den Derin Sesler: Tulum

    Karadeniz'den Derin Sesler: Tulum

    tulum sesi indir karadeniz tulum sesi indir karadeniz müzikleri mp3 Tulum Anadolu'nun kuzeydoğusunda Trabzon, Rize, Artvin, Ardahan / Posof bölgesi, Balkan yarımadası ve , Gümüşhane, Bayburt, Erzurum illerinde kullanılan nefesli bir halk çalgısının adıdır. Trakyaİskoçya'da kullanılan gaydadan en önemli farklı pes sesleri kontrol edebilen boruya sahip olmamasıdır. Tarihçe İskoç gaydasının...
  2. Klasik Kemençe

    Klasik Kemençe

    klasik kemençe akordu klasik kemence hakkında bilgi :::Klasik Kemençe::: Türk Müziğinde birbirinden çok farklı iki ayrı kemençe vardır.Bir tanesi karadeniz yöresine ait Türk Halk Müziği enstrumanı olan; Karadeniz Kemençesi, öbürü ise Türk Musikisine ait; Klasik Kemençedir.Kardaeniz kemençesi ince uzun olup, klasik Kemençe ise armudi biçimdedir.K.kemençesi, sol elle havada tutarak...
  3. Karadeniz'in turizm cenneti Köstence

    Karadeniz'in turizm cenneti Köstence

    özlem turizm romanya karadenizin turistik yerleri karadeniz tatil beldeleri romanya turistik yerler karadenizin çalgıları . Romanya'nın Dobruca bölgesinde bulunan Köstence, ülkenin Karadeniz kıyısındaki en büyük kenti. Ülkenin sahil başkenti olarak bilinen Köstence, 6. yüzyılda Yunanlı göçmenler tarafından kurulmuş ve Romalıların egemenliğinde gelişmiş. Köstence (Constanta) ismini...
  4. Karadeniz'den Güzel Manzaralar

    Karadeniz'den Güzel Manzaralar

    karadeniz manzaraları karadenizden manzaralar karadeniz doğa manzaraları en güzel manzara fotoğrafları karadenizin güzelliklerini görün tam bir dogal cennet tavsiye ederim kaynak:devtürkler
  5. karadeniz'den laz kurtarma operasyonu

    karadeniz'den laz kurtarma operasyonu

    Merhabalar degerli misafirimiz, sitemizde toplu bir temizlik yapmak zorunda kaldik. Su anda gormek istediginiz konuyu maalesef sizlere sunamiyoruz. ilgili sayfamizin google siralamalarindan dusmesi icin gerekli algoritmik degerleri sitemize verdik. Verdigimiz rahatsizlik icin sizlerden ozur dileriz. Dilerseniz yukaridan sitemizin logosuna tiklayarak anasayfamiza gidebilir, Ya da ust sag...

Sayfayı Paylaş