gebe
  1. MaWiM

    MaWiM ♥Ben Aşık Olduğum Adamın Aşık Olduğu Kadınım♥ Yetkili Kişi

    Kayıt:
    25 Temmuz 2007
    Mesajlar:
    34.184
    Beğenilen Mesajlar:
    2.224
    Ödül Puanları:
    113

    Kars Halk Oyunları

    Konu, 'halk oyunları' kısmında MaWiM tarafından paylaşıldı.

    terekeme oyun havaları gaçke kars terekeme oyunları doğu oyun havaları kars davul zurnası Kars, geleneksel oyunlar bakımından en zengin illerdendir. Bunun nedeni değişik kültür birikimi olan insan topluluklarının yöreye yerleşmesidir. Türkmen boyları, Azeriler ve Doğu. Anadolu yöresi insanlarının oyunları bir arada görülebilir.

    Halk oyunları

    Kars, halk oyunları yönünden çok renklidir.Ağırlık bar ve kafkas yöresi oyunları olsa da halaylara ve semahlara da kimi ilçe ve köylerde rastlanır. Tek halkalı, çift halkalı oyunlar olduğu gibi karşılama biçiminde oynanan oyunlar da vardır. Kars halk oyunları çoğunlukla kaçma (kadın-erkek) oynanır. Kars'ın kimi ilçelerindeki oyunlarda nitelikli bir görünüm açısından Kafkas oyunlarıyla benzerlikler görülür. Orta oyunu özelliğinde konulu, Öykülü danslarla da günlük olaylar, savaşlar ve olağan üstü konular simgelenir. Nanay denilen çalgısız oyun havaları da yaygındır.

    Bara Artvin ve Kars yörelerinde "yattı" denilmektedir. Toplu barlara genellikle küçük yörelerde rastlanmaktadır. Dağlık yörelerdeki barlar çoğunlukla beceri gerektiren hızlı oyunlardır. Açık havada davul zurna, kapalı yerlerde ney ve davul eşliğinde oynanır.

    Kimileri öbür illerde de bir takım ayrılıklarla oynanan barlar şunlardır:

    Düz Bar, Ağır Bar, Bar Sekmesi, Tütiye, Mahmudiye, Aşırma (Tek Ayak Bar ), Üç Ayak Bar, Çember Sıçratma (Tik Bar), Bekir-Bengi, Karapürçek, Ters Bar, Tek Tamzara, Çift Tamzara, Sarhoş Barı, Daldalar, Tavuk Barı, Ezingah Deresi, Kars'ın Önü, Durna Barı, Hoşbilezik (Altun Yüzük), Mustafa Barı, Kotan Barı, Can Maral (Göçergin Vurdum), Zencirli Köroğlu, Dur Yerinde (Şüregel Barı), Ardahan Barı, Yayla Barı, Köroğlu Barı, Koçarı Barı, Temur Ağa, Deliloy, Laçın Barı, Papuri (Pağpuru), Sallama, Gülüm Oğlan, Ay Işığı, Bir Gül Ektim, Diz Kırma, Kır-Al, Boyakçının Gelini, Hey-Narı, Kundurayı Mor Boyarlar, Şerbeti Kaldı Tasta, Bu Gelen Nahır mıdır, Sorul, Almalı Dağlar, Senalar, Bizim Bağda, İndim Derede Durdum, Dağdan Kestim Değnek;

    Karapapak denilen Türkmenlerin oynadığı Terekeme, Ağır Terekeme, Tellice, Lezgi (Hangi), Koloş, Orta Çala, Süsen Sümbül, Kalender, Memmet Bağır, Almadere, Çil Horuz, Düz Yallı, Narı, Şanalım, Kesme;

    Azerbaycan asıllı toplulukların oynadığı Edilceben Senem , Ceylani, Askerani (Gence), Mirzayi, Kaşengi, Lezgi, Beşacılar, Nez Beri (Naz Barı), Lale, Kuçeler (Köseler), Enzeli, Karabağ, Uzun Dere, Arzuman, Iğdır Yallısı, Sincani (Zengani), Gumurü Yallısı, Gulbi;

    Doğu Anadolu'dan gelen toplulukların oynadığı Delilo, Koççeri, Göle'nin Düzü, Hay Molo, Nare, Lorke, Gaçke Barı, Kule, Hey Narı, Berzini, Çepik, Hekari gibi halk oyunları oynanmaktadır.

    Bunların en bilinenleri şöyle oynanır


    Lezgi

    Azeri oyunlarındandır. Tek, ikili, alaca dizi (kadın-erkek), toplu karşılamaz gibi değişik adlar alır. Tek oynandığında "Lezinka" denir. Toplu oynanırsa, yöreye göre Lezgi, Lehuri adını alır. Oyunda erkek kartalı, kadınsa sülünü simgelemektedir. Oyuncular haliz oluşturur, dönerek oynarlar, arada bir durdurulur. Bu sırada oyunculardan biri, kimi kez alanın ortasına fırlayarak özel gösteri yapar. Tek kişilik gösteriler sırasında halkadakiler el çırpmakla yetinirler.

    Pappuri

    Yerli oyunlardandır. Oyun sallanmayla başlar, sert hareketlerle hızlanır. Ağırlaşarak ve hızlanarak süren oyunda birden durulur. Kızlar ortaya farlar, elele tutuşup bir kez döndükten sonra yerlerine geçer. Bu kez aynı hareketi erkekler yapar.

    İlk figürlerdeki sağa sola sallanarak yürüme, küçük bebeklerin yürüyüşünü andırdığından, oyuna bebek anl***** gelen, "pappi"dcn türeyen Pappuri denildiği sanılmaktadır.

    Üç Ayak

    Yerli barlardan Üç Ayak , hareketlilik ve çeviklik gerektiren bir oyundur. Oyun sırasında ayaklar üç kez yere vurulur. Üç kez de yerinde sayar. Adım da bu üçlü hareketlerden almıştır. Kızlı-erkekli oynanır.


    Terekeme

    Adını Kars'la yerleşmiş bir Türk Oğuz boyu olan Terekemelerden (Karapapak) almıştır. Terekeme erkeklerinin alınganlığını, yiğitliğini; kadınlarının ise ağır başlı, çekingen davranışlarını yansıtır. Oyun çok ağır bir havada, iki kız oyuncunun, seyircileri ellerindeki mendili başlarına ve göğüslerine sürüp selamlamalarıyla başlar.


    Döne

    Erkek ve kadın birlikte oynanan yerli oyunlardır. Genellikle üç kız, dört erkekle oynanır. Ağırdan başlar, gittikçe hızlanır. Oyuncular elele tutuşur, iki adım sağa sekilir, sonra üç adım sola yürünür. Tempo hızlandıkça yürüme ve sekmeler sıçramaya dönüşür. Çökmelere de yer verilerek oyun sürdürülür. Bu sırada türküsü yinelenir:

    Yar döne, döne, döne N'oldu sevdiğim sene


    Laçın-Ters Laçın Barı

    Kızli-erkekli oynanır. Kağızman da oynanan biçimi şöyledir: Oyun sağ ayakta sallanmayla başlar. İki sağ, iki sol yerinde sallanarak yürünür. Ağırdan başlayan oyun git gide hızlanır. Sonra Ters Laçın oynanmaya başlanır. İki sağa yürünür, sallama yapılır. Üç sola çekilir. Yeniden sallama yapılır. Oyun böylece sürer, yalnız erkeklerle oynandığında çökmeler, atlamalar ve daha çevik ha¬reketler yapılır. Ters Laçında ters yönde ilerlendiği için, oyuna bu ad verilmiştir.

    Türküsü şöyledir

    Laçın bana laçın bana
    Destele ver saçın bana

    Ters Laçinde ise
    Lohoy lohoy laçıno
    Dönder gelsin laçıno



    Kıskanç

    Bir erkek ve iki kız, tarafından oynanmaktadır. İlkin beraber ve hareketli bir müzikle oyun alanına çıkılır. Sonra kızların her biri bir köşeye ayrılır. Erkek çeşitli hareketlerle kızlara kur yapar ve kıskandırır. Oyunun sonunda kızların ikisiyle beraber erkek pisti terk eder.



    Koçare

    Koçare, erkeklerin oynadığı canlı oyunlardandır. Oyuncular kollarını birbirlerinin omuzlarına dolayıp, vücutlarını geriye atarak oynarlar. Koçare adı, göçmek anlamındadır.



    Paşa göçtü


    Kars, Osmanlı topraklarına katıldıktan sonra hareketli ve askeri bir merkez olmuş, halk ordu ile içiçe yaşamıştır. Paşa göçtü, ordunun harekete geçişi ve komutanların uğurlanmasında oynandığından, bu adla anılır. Kızlıerkekli gruplar elele tutuşarak oynarlar.





    Döndürme

    Bu oyuna kimi yörelerde döndürme, kimi yörelerde çöğütme denilmektedir. Kızlı-erkekli karşılama biçiminde oynanır. Kızlar ve erkekler iki dizi oluştururarak ve maniler söyleyerek oynarlar:

    Kızlar
    Çoban itin gudursun
    Arkacında sır dursun
    Eğer seni almazsam
    Seni yıldırım vursun

    Erkekler
    Alma attım yiyesen
    Şu sepetin göyersen
    Eğer bana gelmezsen
    Seni kızken ölesen

    Kızlar
    Oğlan bir kara hindi
    Duvar dibine sindi
    Toprak başına oğlan
    Kızlar üstüne güldü


    Kemal Paşa


    Atatürk'ün 6 Ekim 1924'te Kars'a gelişinde ezgilenen türkü eşliğinde, kızlı erkekli oynanmaktadır. Türkü şöyledir:

    Hoş gelişler ola Mustafa Kemal Paşa
    Askerin, milletin, devletinle bin yaşa
    Serfiraz ettin bu kademleri


    Mes'ut eyledin KARS' a gelmeyi
    Hoş gelişlerin, bu görüşlerin
    Tebrik eyleriz, tebrik eyleriz

    Cephede mitralyöz ayna gibi parlıyor
    Sarkistan Türkleri sancak elde bekliyor
    Marş marş askere kurban


    Marş ileri, dönmez geri Türk'ün askeri,
    Türk'ün askeri Sağdan sola, soldan sağa
    Al da bayrağı düşman üstüne

    Gelenekselleşen bu oyun daha çok milli bayramlarda oynanmaktadır. Oyun sonunda oyunculardan biri gömleğinin içinden bir bayrak çıkararak ortaya fırlar ve oyun biter.


    Halay

    Kimi yörelerde oynanan halay Ağrı, Bitlis ve Muş yöresindekilerle büyük benzerlik gösterir. Ağırlama bölümüyle başlayanların ikinci bölümüne hızlı anlamında "yelli" denir. Türkmenler halaylara özellikle barlara "yallı" derler. Bunlar daha çok nanaylarla, yani sözlü olarak oynanır. Üç Ayak, Sarı Seyran, Kürdün Kızı,
    Şekeroğlan başlıcalarıdır


     
  2. beklenenbebis

    beklenenbebis Forum Okuru

    Lezgi
    Azeri oyunlarındandır. Tek, ikili, alaca dizi (kadın-erkek), toplu karşılamaz gibi değişik adlar alır. Tek oynandığında "Lezinka" denir. Toplu oynanırsa, yöreye göre Lezgi, Lehuri adını alır. Oyunda erkek kartalı, kadınsa sülünü simgelemektedir. Oyuncular haliz oluşturur, dönerek oynarlar, arada bir durdurulur. Bu sırada oyunculardan biri, kimi kez alanın ortasına fırlayarak özel gösteri yapar. Tek kişilik gösteriler sırasında halkadakiler el çırpmakla yetinirler değşik




    birdeee kıskanççç hoşumaa gitti=))
     
Kars Halk Oyunları konusuna benzer diğer içeriklerimiz
  1. Halk oyunları/ Artvin Oyunları

    Halk oyunları/ Artvin Oyunları

    Artvin taraflarının evlenme ve sair cemiyetlerinde Horon oyununa kalkılınca, otuz kırk yıl önceleri havaya silahlar boşaltıldığı da olurdu. Halen silahsız şenlikler her vesilede millî oyunlara sahne teşkil etmektedir. Vilayetin hemen hiçbir bucağında kız veya köçek oynatmak adeti yoktur. Çünkü, ne kadar uzak olursa olsun hısım akraba arasında kadınlar erkekten kaçmazlar. Kış gecelerinde pek...
  2. Halk oyunları/ Balıkesir Oyunları

    Halk oyunları/ Balıkesir Oyunları

    Başlıcaları Güvende, Balıkesir Zeybeği, Doğru Hava, Köroğlu ve Bengi'dir. Balıkesir Bengisi'ne Tetik Oyunu da denir: (Aman da yallah) Dağlar dağladı beni (sürmeli gözlüm yallah) Gören ağladı beni, (aman da yallah,) Eller ne derse desin, (sürmeli gözlüm yallah) Efk'r bağladı beni (Aman yallah) Zeytin yaprağın dökmez (sürmeli gelin yallah) Muhabbet bizden gitmez, (haydi yallah) Bu gözler seni...
  3. Halk oyunları/ Diyarbakır Oyunları

    Halk oyunları/ Diyarbakır Oyunları

    diyarbakır düğünleri dbakır halk oyunları diyarbakıroyunları diyarbakır oyun halayları esmer oyunu Başlıca çeşitleri şunlardır: 1. Neni: 4-6 kişiden 15 kişiye kadar toplulukla oynanır. Pek özellikli geçen Diyarbakır düğünleri bu Halaysız olmaz. Düğün evinde sıra sıra kadınlı erkekli Halay çeker, maya söylerler. 2. Delibe: Buna Üç Ayak da denir. Ayak seyir ve vuruşları oyun boyunca öyle...
  4. Muş Halk Oyunları

    Muş Halk Oyunları

    muş halk oyunları ayşoki Milli kültürün ayrılmaz bir parçası olan Muş Folkloru yöre insanının iç dünyasını, neşesini, yaşantısını, üzüntüsünü, geleneklerini, tabiat olayları karşısındaki tavırlarını geçmişten günümüze günümüzden geleceğe taşır. Muş ve çevresindeki mahalli oyunlar geleneklerin yaşama tarzının bir parçasıdır. Bu oyunlarda Doğu Anadolu Bölgesinin özellileri görülür. Muş’un...
  5. Halk Oyunlarımız

    Halk Oyunlarımız

    Türk Halk Oyunları İnsanların iç içe yaşadığı, yardımlaşma ve birlikteliğin tertemiz duygularla ortaya koyulduğu, insana yaradılışından ötürü saygı duyulduğu, Batı Karadeniz bölgesinin şirin bir köyünde büyüdüm ben. Ailemin memur olması nedeniyle, belli zamanlarda çok fazla yer değişikliği yaptık. En çok etkilendiğim, içimde derin hatıralar bırakan bu yerde yaşayan köy halkı, çoğunluğu...

Sayfayı Paylaş