gebe
  1. MaWiM

    MaWiM ♥Ben Aşık Olduğum Adamın Aşık Olduğu Kadınım♥ Yetkili Kişi

    Kayıt:
    25 Temmuz 2007
    Mesajlar:
    34.184
    Beğenilen Mesajlar:
    2.224
    Ödül Puanları:
    113

    Kaval Mi DÜdÜk MÜ?

    Konu, 'türkülerimiz ve hikayeleri' kısmında MaWiM tarafından paylaşıldı.

    çalgı hikayeleri kavalın hikayesi bir çalgının hikayesi
    Arş. Gör. M. Ulaş Atasoy
    Kaval insanoğlunun doğal çalgısı sesinden sonra, beki de en eski çalgı gurubunu oluşturan nefesli çalgılar içerisinde, direk üflemeliler ailesinin dilsiz diye adlandırdığımız herhangi bir aparat kullanılmaksızın boş bir borudan nefesin ve dudakların özel konumları ile elde edilen çalımı zor bir ailenin en gelişmiş fertlerinden biridir.

    Diğer tüm çalgılarda sesi oluşturan ek bir aparat var iken kaval ailesi insan ve çalgını en doğal şekliyle birlikteliğini zirveye taşımış insan soluğunun madde can bulduğu doğallığın bir resmi gibi gözler önünde durmaktayken, çoban sazı düdük gibi tabirler ile onun eşsiz tınısı gizlenmeye çalışılmış ama zaman bu çalgının büyüsüne kapılmış onu günümüze kadar geçmişin çığlıkları eşliğinde taşıya gelmiştir.

    Yurdumuzda, halk ağzı ile “gaval-goval ya da guvval” olarak söylenen çalgı, sadece çobanlara özgü, ilkel bir müzik aleti olarak tanımlanmaktadır” (Tarlabaşı, 1983:11).

    Görüldüğü gibi kaval ile ilgili açıklamalar, tanımlar, benzetmeler, yakıştırmalar çoğu zaman yöresel bazı bilgilerden öteye gidememiştir. Oysa bugün kaval Bazı ülkelerde orkestralar içerisinde solist saz olarak kullanılmaktadır.

    Bir çalgının ilkelliği sadeliği ve erişilmez maneviyatı ile doğru orantılı ise kavalın ilkel bir çalgı olması hususundaki görüşleri doğru kabul etmek gerekir. Üflemeliler gibi belki de daha ilkel çalgılardan biri olan davulun vazgeçilmez bir orkestra sazı olması gibi.

    Kaval kelimesinin Türkçe olduğuna dair her hangi bir kanıta ihtiyaç yoktur. Kav türkçede içi boş manasına gelmektedir kavalı açıklayacak bundan güzel bir kelime olabilir mi?

    Anadoluda bir çok yerde farklı söyleniş biçimleri ilke karşımıza çıkan kaval bazen Gaval, Guvval... olmuştur amam bu söyleyiş farklılıkları onun kaval olma gerçeğini değiştiremez.

    Macaristan’ın Zolnak ili, Jonoshid Yöresinde 1933 yıllarında arkeolojik kazılar ile ortaya çıkan bir “kurgan” (mezar) da, Avar Türk çobanına aid “Ötekçin’e (kemikten çifte kavala) rastlanmıştır” (Gazimihal, 1975:36).

    “Avarlılar’ın kullandığı çifte borucuklara ne demişlikleri gerçi bilinmiyor ama, düdük demişlikleri düşünülebilir; çünkü hiçbir Türkçe çalgı adı Avrupa’da düdük kadar derinliklerden yayılabilmiş görünmüyor.(Prof. C. Sachs’ın kendi çalgılar lexikonundaki açıklamalarına bakınız: yıl 1913,Berlin).

    Bizde, “düdük” kelimesi, tren düdüğü, fabrika düdüğü, gibi yeni yollara kaymış durumdadır. Argoda da mecazlar kazanmıştır. Anadolu da düdük oyuncak çalgılar hakkında ancak kullanılır. Kaval adının dengi sayılmaz” (Gazimihal, 1975:35-36).

    Kavalın ilk şekli olarak Avar mezarında bulunan çalgıyı , çifte kaval gibi düşünmemizin beklenmesindeki asıl hedef, ileride dilli kaval (düdük) ismini almasına karar verilen çalgıya zemin hazırlama olmasın?

    Dilli kaval (düdük) diye bir çalgının varlığı belki de kavala ek aparat takmadan çalamayanların işine gelebilir ama resimden de anlaşıldığı gibi o çalgı Gazimihal’in de açıkladığı
    gibi çifte borucuktan yapılmış bir düdükten başka bir şey değildir.

    Normal şartlarda bir kişinin iki kavalı bir anda çalması insan doğasına aykırı bir durumdur.

    Değerli hocamız Ali UÇANIN da
    “Bu buluntular arasında Türk müziğinin tarihsel gelişimi açısından en ilginç olanı ve en büyük değer taşıyanı, kuşkusuz, Macaristan’da yapılan kazılar arasında bir Avar mezarında bulunan Turna kuşunun kemiğinden yapılmış “çifte kaval” dır (Uçan, 2000: 25).
    Diye açıkladığı çalgı bahsettiğim düdükten başka bir şey değildir.



    KAYNAKÇA

    GAZİMİHAL, Mahmut R.

    1961 Musıki Sözlüğü

    İstanbul: Milli Eğitim Basımevi

    1975 Türk Nefesli Çalgıları (Türk Ötkü Çalgıları)

    Ankara: Ankara Üniversitesi Basımevi

    TARLABAŞI, Burhan

    1983 Öz Çalgımız Kaval

    İstanbul: Günlük Ticaret Gazetesi Tesisleri

    UÇAN, Ali

    2000 Geçmişten Günümüze Günümüzden Geleceğe Türk Müzik Kültürü

    Ankara: Müzik Ansiklopedisi yayınları


     
Kaval Mi DÜdÜk MÜ? konusuna benzer diğer içeriklerimiz
  1. kalplerimiz öldü mü? yoksa diri mi?

    kalplerimiz öldü mü? yoksa diri mi?

    Sıkıntıdan kurtulamıyor musunuz? Üzerinize belalar mı yağıyor? Hiçbir işiniz rast gitmiyor mu? Umduklarınıza kavuşamıyor musunuz? O halde muhakkak okuyunuz! ( HER SIKINTINIZIN İLACINI AŞAĞIDA BULABİLİRSİNİZ !) ALLAH'ı C.C. anmak ve zikretmek... "Rahman ve Rahim olan ALLAH'ın Adıyla …" °"ALLAH'I ANMAK ELBETTE EN BÜYÜK (İBADET) TİR." Ankebut/45 °"Her kim zikrimden...
  2. düdük

    düdük

    Bakınız; Kaval.Haberdir. Rüyada düdük, haberle yorumlanir. Rüyanizda düdük çaldiginizi veya bir düdük sesi duydugunuzu görmek, bek-lediginiz bir haberi alacaginiza ve sevineceginize isarettir.
  3. Engel mi Özür mü?

    Engel mi Özür mü?

    Engelli mi, özürlü mü? Engel mi, özür mü? Cevap aslında çok basit: Her insanın bir iş yapmaya çalışırken engellendiği bir durum olabilir. İşte bu engeller bir özürden dolayı oluşabilir. Yemek yapamayan birinin özrü yapmaya çalıştığı yemeğin yapılışını bilmemesi olabilir, gerekli malzemeler olmayabilir. Her insan futbol oynayamaz; refleksi zayıftır, yeterince atik değildir, fazla...
  4. sinirli misin? neşeli misin? nötr müsün?

    sinirli misin? neşeli misin? nötr müsün?

    haydi dök içini şu an aklından ne geçiyosa yaz bakalım :D ferahlama vaktiiiii hahaha
  5. Saç Düzleştirici mi, Fön mü Daha Sağlıklı?

    Saç Düzleştirici mi, Fön mü Daha Sağlıklı?

    saç düzleştirici, fön makinası, fön mü düzleştirmek mi Sevgili melekler, kadınların evde en çok kullandıkları saç şekillendirme yöntemleri fön çekmek ve saç düzleştirmektir. Günlük rutinde uğraşılan saçlar için uğrşılan fönler, saç düzleştirmeler acaba saç sağlığı için ne ifade ediyor? Elektriklenen, kabaran ve şekli bozulan saçlarımız için en doğru seçim acaba fön çekmek mi, saç...

Sayfayı Paylaş