gebe
  1. Bilge Gökçen

    Bilge Gökçen Yeni Üye Üye

    Kayıt:
    27 Ağustos 2007
    Mesajlar:
    13.022
    Beğenilen Mesajlar:
    108
    Ödül Puanları:
    0

    Söylentilerden gerçeğe Dede Korkut

    Konu, 'Eğitim ve Kadın' kısmında Bilge Gökçen tarafından paylaşıldı.

    Söylentilerden gerçeğe Dede Korkut Söylentilerden gerçeğe Dede Korkut (1)
    Dede Korkut’un 570-632 yılları arasında, Peygamberimizin hayatta olduğu
    dönemde yaşadığı, bir başka anlatıma göre 250 yıl hayat sürdüğü, gelecekten haberler
    verdiği benzeri bilgiler birer söylenti, bir başka anlatımla rivayettir.
    Yine, Oğuzların Kayı veya Bayat boylarından geldiği, Kara Hoca’nın oğlu olduğu,
    İsak Peygamber’in soyundan geldiği, "kerem sahibi bir evliya" sayıldığı,
    Peygamberimizin hayır duasını aldığı ve Oğuzlara İslâm dinini öğrettiği de günümüze
    kadar ulaşan söylenti nitelikli bilgilerdir..

    GÜNÜMÜZ GERÇEĞİ

    "Ozanların Piri" veya "Ozanların Başı" olarak
    da nitelenen Dede Korkut’la ilgili gerçek olan; nerede Türk varsa, orada Dede Korkut’un
    olduğudur. Türklüğün ve Türk kültürünün sevdalısı Namık Kemal Zeybek’in iki yıl
    önce Bayburt’ta söylediği gibi, Korkut Ata’nın, Oğuz ve Kıpçakların bir
    arada yaşadığı dönemde yaşadığı, Bayburt çevresinin O’nun yaşadığı veya "yeniden
    yaşadığı" bir bölge olduğudur. Yine gerçek o ki, Dede Korkut, hayattayken Bayburt’ta
    yaşamasa bile, yüzyıllardan beri Bayburt’un maneviyat bahçesinde var olmasıdır.


    Yunus Emre’nin, Sarı Saltuk’un, Nasrettin Hoca’nın, Karacaoğlan’ın birçok yerde
    mezarının olduğu gibi, Dede Korkut’un da mezarı, hem Kazakistan’da, hem Bayburt’un
    Masat köyündedir.

    Çünkü, atalar atası Korkut Ata, bütünüyle Türk atlasında doğmuş, Türklerin
    gönüllerinde yaşamış ve ve orada yatmaktadır.

    Bayburt,
    Türklerin Anadolu’da en eski yerleşim bölgesidir. Selçuklular
    ve Osmanlılar döneminde önemli bir kültür merkezidir. Bir çok bilim ve sanat adamı
    yetiştirmiştir. Bayburtlu, bunların arasında Dede Korkut’u da saymaktadır.

    Dede Korkut, dün olduğu gibi bugün de bütün canlılığıyla Bayburt’ta yaşamaktadır.
    En yaygın öykülerden biri olan halk dilinde Beğ Böğrek’in (Bamsi Beyrek)
    birçok varyantı Bayburt’ ta dilden dile günümüze ulaşmıştır. Hikayelerde Bayburt
    , “Parasarın Bayburt Hisarı” adıyla geçmektedir. Beğ Böyrek’ in
    mezarı Bayburt Kalesi’ndeki “Zindan”ın karşısında Duduzar Tepesi’ndedir.

    DEDE KORKUT ÖYKÜLERİ VE MESAJI

    Bugün için, yazıya geçirilirken konulan adıyla, Dede
    Korkut ala Lisan-i Taife-i Oğuz Han, yani Oğuzların Diliyle Dede Korkut
    Kitabı’
    nda yer alan on iki destan özellikli öyküde anlatılan olayların
    birer söylenti olduğunu öne sürebilirler. Ancak, bu öykülerde,
    İslâm öncesi ve sonrasında Türklerin yaşayışından, dilinden, tarihinden, edebiyatından
    ve kültüründen yansımaların getirildiği, günümüze ayna tutulduğu gerçektir. Bir
    başka gerçek, Dede Korkut öykülerinin, herkesin anlayabileceği arılıkta, durulukta
    ve akıcılıkta bir Türkçe ile söylenmiş olmasıdır.

    Dede Korkut’un Türk dünyasının bilge atası olduğuna söylenti diyebilirsiniz,
    ama onun Türk toplumunun aile düzenini, eğitim yapısını, davranış biçimlerini, niteliklerini,
    huylarını hasılı üstün ahlâk ve karakter sağlamlığını anlattığı gerçektir.

    Ulusumuzla özdeşleşmiş olan doğruluk, sözünde durmak, başta namus olmak üzere
    kutsal bildiği değerler uğruna ölmek öykülerin ana temalarındandır. Bu öykülerin
    verdiği mesajlar arasında, gençlerin ailesine, milletine ve devletine bağlı, cesur,
    çalışkan, saygılı, sevgili, hoşgörülu ve mert olmaları yönündedir.

    ÜSTÜNLÜK YİĞİTLİKLE OLUR

    Dede Korkut’un şahsına yönelik yazılanlar ve söylenenler, elimizdeki
    verilere göre birer söylentidir. Ancak, her hikayede ortaya çıkan ve on iki hikâyeyi
    birbirine bağlayan, öğüt veren, eğiten, tenkit eden, sorunları çözen, hanlardan
    çobanlara kadar herkesin saydığı, güvendiği, inandığı, bilge kişi olduğu gerçektir.

    Hikayelerde destanlaşmış tarihi olaylar anlatılmıştır. Halkın ekonomik
    durumuna, hayvancılıkla geçindiğine ilişkin bilgiler vardır. Kadından ve
    kadın haklarından
    söz edilir. Kadın da hanlık edebilmekte, evlenirken güçlü
    ve yiğit birini aramaktadır. Anlatılan olaylardan çıkarılacak paylar vardır. Bunlara
    göre, Oğuzlarda üstünlük yiğitlikle olur. Gençlerin ad alabilmesi için yiğitlik
    göstermesi gerekir. Yiğitlik gösteren delikanlıya Dede Korkut, “Boğaç”ta
    olduğu gibi, ad verir. Oğuzlar işlerini kendileri yapamazsa küçük düşerler. Üstünlüklerini
    kaybetmemek için yardım kabul etmezler. Bir örneği, Kazan Han’ın kendisine yardımını
    engellemek için, çobanı ağaca bağlamasında görebiliriz.

    Çıkarılacak paylar söylenti değil, her dönem geçerli olan gerçeğin anlatımıdır.
    Yarınlar için de geçerlidir: Nedir bunlar? Ülkeye sahip çıkmanın, Ekonomik gücün,
    eli açık olmanın, aç doyurmanın, yoksul donatmanın, dürüst olmanın, konukseverliğin,
    iyi eş olmanın, iyi evlat yetiştirmenin, hüner ve erdemin gereğidir. Dede Korkut
    destanlarının kahramanları, iyiliği ve doğruluğu öğütler. Güçsüzlerin, çaresizlerin,
    her zaman yanındadır. Hile-hurda bilmezler, tok sözlü, sözlerinin eridirler. Türk
    milletinin birlik ve beraberliğini, millî dayanışmayı, el ele tutuşmayı telkin ederler

    YURDUN HER KÖŞESİNDE DEDE KORKUT YAŞIYOR

    Günümüzde de Dede Korkut hikâyeleri çeşitli adlarla ve varyant farklılıkları
    ile yaşamaktadır. Prof. Dr. Ahmet Bican Ercilasun’un tespitine
    göre, bunlardan en yaygını Bamsı Beyrek boyunun Bey Böyrek adıyla söylenen masallaşmış
    biçimidir. Bu masalın Azerbaycan’dan; Anadolu’nun Trabzon, Bayburt, Erzurum, Erzincan,
    Urfa, Kilis, Kahraman Maraş, Sivas, Yozgat, Amasya, Sinop, Bartın, Zonguldak, Kırşehir,
    Kayseri, Konya, Osmaniye, Afyon, Eskişehir, Kütahya, İstanbul şehirlerinden derlenmiş
    varyantları vardır. Masalın 1791’de yazıya geçirilmiş eksik bir varyantı ise Türk
    Dil Kurumu Kütüphanesinde saklanmaktadır. Aynı masalın 1730-31 tarihli tam bir nüshası
    ise Mısır’da bulunmuştur.

    Masallaşmış olan ikinci boy Tepegöz boyudur. Bu masalın da Azerbaycan’dan;
    Iğdır, Posof, Bayburt, Erzurum, Siirt, Yozgat, Kastamonu, Çorum, Çankırı, Ankara,
    Konya, Aydın, İstanbul, Kırklareli şehirlerinden ve Dobruca’dan derlenmiş varyantları
    bulunmaktadır. Deli Dumrul boyunun masallaşmış varyantları ise Tokat, Konya, Antalya,
    Bolvadin ve Üsküp’ten derlenmiştir.

    Ferruh Arsunar’ın 1962’de Gaziantep’ten yaptığı bir derlemede, Salur Kazan’ın
    evinin yağmalandığı boyun bir özeti gibi olan masalda, kahramanlar birbirine karışmış
    olmakla beraber, Türkmenistan’daki rivayetlerde olduğu gibi temel konu aynıdır.



    Ahmet ÖZDEMİR
    14.07.2003


     
Söylentilerden gerçeğe Dede Korkut konusuna benzer diğer içeriklerimiz
  1. Dede korkut

    Dede korkut

    Dede Korkut, Türklerin efsanevi dedesidir. Korkut Ata ismiyle de anılır. Kimliği kesinlikle tartışmalıdır. Kopuz Çalması ve Türk destanlarını derlemesiyle ünlenmiştir. Bazı kaynaklara göre Kayı boyundan geldiği düşünülmektedir. Aynı zamanda, diğer kaynaklar O'nun Oğuzların Bayat Boyundan Kara Hoca’nın oğlu olduğunu iddia etmektedir. Bazı rivayetler İshak Peygamberin soyundan olduğunu söyler....
  2. Gerçekten doğruya, deniz kabuklarının yolculuğu...

    Gerçekten doğruya, deniz kabuklarının yolculuğu...

    GERÇEKTEN DOĞRUYA, DENİZ KABUKLARININ YOLCULUĞU... Uzun uzun yıllar evveldi.... Uzak sahillerin, nemi yaprağı üzerinde, yemyeşil ormanlarında güzeller güzeli bir kız yaşarmış....... Adı yokmuş.. Bir isme de, ihtiyacı yokmuş zaten. Duyamaz ve konuşamazmış, O...... Tüm gün topladığı deniz kabuklarıyla uğraşırmış sadece..... Her sabah uyandığında, “acaba bugün, hangi deniz...
  3. dede korkut un kadınlar için söylediği harika gerçek bir söz

    dede korkut un kadınlar için söylediği harika gerçek bir söz

    harika bir söz müthiş bir söz dedem korkut sözleri dede korkut sözleri dede korkutun
  4. Dede Korkut hayatı hakkında bilgi topluyorum

    Dede Korkut hayatı hakkında bilgi topluyorum

    Dede Korkut eserleri ve hayatı hakkında kapsamlı bir araştırma yapıyorum ve bu konuda bilgisi olanların bu sayfadan paylaşmalarını rica ediyorum.Şimdiden teşekkürler..
  5. dede korkut hakkında bilgi lazım varmı sitenizde ?

    dede korkut hakkında bilgi lazım varmı sitenizde ?

    Selam.Bir araştırma ödevim için dede korkut hakkında bilgi toplamam lazım.Hikayelerini araştırdım ama şimdi kendisiyle ilgili bilgilere ihtiyacım var. Yardım edermisiniz ?

Sayfayı Paylaş