gebe
  1. Misafir

    Misafir Forum Okuru

    Yaylı tambur

    Konu, 'Müzik Aletleri' kısmında Misafir tarafından paylaşıldı.

    yaylı tanbur akordu Yaylı tambur


    Yayla çalınan tanbur türü.Yaklaşık bir asırlık bir mâzisi vardır.Tanburi Cemil Bey tarafından icad edildi.Daha sonra Ercüment Batanay ve Fahrettin Çimenli tarafından geliştirilerek bugünkü hâline getirildi.

    Tanburun eskiden de yayla çalındığına dair 15. yüzyılda Abdülkadir Meragi’den gelme rivayetler varsa da günümüzde bilinen yaylı tanburu ilk olarak Cemil Bey icad etmiştir. Türk musikisinde viyolonselin yanısıra pest ses verecek bir enstrüman arayışı içinde olan Cemil Bey mızraplı tanburun eşiğine bir kibrit çöpü koyup yükselterek kemençe yayıyla çalmayı denediğinde o zamana dek hiçbir enstrümandan duyulmamış hüzünlü ve duygulu bir ses elde etti.Cemil Bey tanburu yaylı olarak ilk defa Mustafa Paşa’ya dinletti. Yine bir paşa konağındaki toplantıda ilk kez yaylı tanburunu çaldı ve yeni sazın buğulu ve yumuşak sesi dinleyen herkesi büyüledi.

    Cemil Bey, plaklarındaki Ferahfeza, Bestenigâr,Segâh, Hicaz,Yegâh gibi taksimlerle yanık ninni,gazel ve şarkılar gibi toplam 20 kadar eserini yaylı tanburla çaldı,fakat icad ettiği bu yeni sazı fazla geliştirmeden olduğu gibi bıraktı.Daha sonra İzzettin Ökte,Cemil Bey’de ayrı olan alt telleri birleştirerek viyolonsele yakın bir tını elde etti.Önceleri mızraplı tanbur çalan Ercüment Batanay yaylı tanburu ilk olarak İzzettin Ökte’de gördü ve çok etkilenerek heves etti.Daha sonraları ise mızraplı tanburu tamamen terkederek yaylı tanburuyla meşhur oldu.Batanay 1950lerde gazinolarda çalışmaya başladığında yaylı tanburun sesinin diğer sazlar arasında çok cılız kaldığını görünce sazını geliştirmek için çâreler aradı. Cümbüş gövdesine tanbur sapı taktı.Gövdenin içini kadife ile kapladı.Telleri kalınlaştırıp akordu tizleştirdi.Eşik altına klasik kemençedeki gibi lastikler koydu.Gövdenin içine can direği yerleştirmek ise Fahrettin Çimenli’nin buluşudur.Böylece yaylı tanbur gelişmiş bir enstrüman hâlini aldı.Günümüzde, ses tablası çoğunlukla keçi derisinden veya tahtadan,burguları metalden,can direği ise ayarlı olarak yapılmaktadır.

    Yaylı tanbur,gövdesi iki dizin üstüne sapı yere dik olarak konularak,viyolonsel yayına benzer bir yayla çalınır.Ses alanı 2 oktavdır ama bazen orta tel kullanılarak 2,5 oktava çıkabilir. İnsan sesine en yakın saz olduğu söylenir.Mızraplı tanburun bütün tellerinin eşit yükseklikte olmasına karşın, yaylı tanburun en soldaki iki teli yaklaşık 2 mm yüksektedir. Tek veya çift tel takılabilir.Çift tel takıldığında iki tel üzerinde birleştirilerek çalınır.Çoğu tanburlarda dört çift olmak üzere toplam sekiz tel vardır.Alt tele 0,32-0,36 mm arası teller tercih edilir. Mızraplı tanbura yapılan Bolahenk akorttan daha dik olan Mansur akortla çalınır. En alttaki Yegâh teli diyapazonun Re sesine akortlanır.Transpozedeki orta tel kullanımı hariç, icrada sadece Yegâh teli kullanılır.Diğerleri ahenk telleridir.

    Mızraplı tanburda mümkün olmayan uzun ve bitişik nağmeler yaylı tanbur ile icra edilebilmektedir.Ancak yaylı tanbur, icra bakımından zaten zor bir enstrüman olan mızraplı tanburdan daha da zordur.Çünkü tanbur yapı itibarıyla aslen mızraplı bir sazdır ve biraz ajiliteli eserlerde icra iyice güçleşmektedir.

    Yaylı tanbur icracıları çoğunlukla mızraplı tanbur çalanlardan oluşmaktadır.Vefat eden Ercüment Batanay’dan sonra günümüzün önemli icracıları Fahrettin Çimenli ve Sadun Aksüt’tür.Ertuğrul Erkişi de son yılların tanınan icracılarındandır.

    Mızraplı tanbur yapımcıları genellikle yaylı tanbur da yapmaktadırlar.Saadettin Sandi ve Elif Kızılhan tanınmış yapımcılardır.

    Yayınlanmış bir yaylı tanbur metodu bulunmamaktadır.

     
Yaylı tambur konusuna benzer diğer içeriklerimiz
  1. DİNAMOMETRENİN (Yaylı terazi) TANITILMASI

    DİNAMOMETRENİN (Yaylı terazi) TANITILMASI

    dinamometre çeşitleri dinamometre ne işe yarar resmi yapılışı DENEYİN AMACI: Dinamometreyi tanımak ve kullanmak. HAZIRLIK SORULARI: 1-Dinamometre ne işe yarar? 2-Dinamometreler maddelerin hangi özelliğinden yararlanılarak yapılmıştır? 1-dinamometre 2-çengelli ağırlıklar 3-bağlama parçası DENEY...
  2. tambur resimleri

    tambur resimleri

    tambur resmi müzik aletleri resimleri ve isimleri tanbur resmi müzik aletlerinin ve isimleri tambur tambur resimleri Osmanlı müziğinin en gözde telli ve mızraplı çalgılarından biri, belki de en önemlisidir. Çok eski bir tarihi olan “Tambur” için “Kopuz”un geliştirilmiş biçimi olduğu yönünde görüşler olduğu gibi ilk biçiminin antik dönemlere kadar uzandığı yönünde görüşler de...
  3. yaylı bas ve tarihçesi

    yaylı bas ve tarihçesi

    yaylı bas Çift bas (yaylı bas veya bas keman veya kontrbas ) olarak tanınan bu enstrüman, keman ailesinin en büyük ve en pes sesleri veren üyesidir. Genelde 1,80 m boyunda olup 4 teli vardır. Bazılarında bir telin uzatılıp tonu tizleştiren bir düzenek vardır. Ses çıkarmak için müzisyen bir eliyle perdelerde dolaşırken diğeriyle telleri çeker veya üzerinde yay gezdirir. Bottesini bu saz için...
  4. yaylı yatak ama bu başka

    yaylı yatak ama bu başka

    mekan yaylı yatakları yatağın icadı yatakla ilgili icatlar mekan yaylı yatak fiyatları yatak icatları Yaylı yatak icat edileli çok uzun zaman oldu. Fakat tasarımcılar bu kez yatağı değil karyolayı yaylı yaparak yeni bir buluşa imza atmış durumda. Yatağınızın ayakları güçlü yaylardan oluşuyor. Böylece yatağa ilk oturduğunuz andan itibaren rahatlık hissetmeye başlıyorsunuz.
  5. Ali Yaylı kimdir

    Ali Yaylı kimdir

    ali yaylı kimdir, hayatı, biyografi, hakkında bilgiler ve merak ettiğiniz herşey burada arkadaşlar. Tiyatro ve sinema - dizi oyuncusu başarılı isim Ali Yaylı hakkında ki bilgilere yer verdik bu yazımızda Melek'ler. Ali Yaylı (d. 1960 - İstanbul) Tiyatro ve sinema sanatçısı. M. Ü. Atatürk Eğitim Fakültesi Müzik Eğitimi mezunu olan Ali Yaylı, 1975'te sanat hayatına başladı. DAST (Devrimci...

Sayfayı Paylaş