1. nisan

    nisan Yeni Üye Üye

    Kayıt:
    5 Ocak 2008
    Mesajlar:
    5.165
    Beğenilen Mesajlar:
    15
    Ödül Puanları:
    0
    Şehir:
    isvicre

    Enderun

    Konu, 'DEFG Melek Sözlük' kısmında nisan tarafından paylaşıldı.

    Enderun
    --------------------------------------------------------------------------------

    Bir şeyin iç yüzü, büyük konakların iç kısmı; eski saraylarda harem ve hazine dairelerinin bulunduğu kısım.


    Topkapı Sarayı'nda da Babüssaade veya Akağalar bölümünden sonra başlayan kısmın adı.


    Padişahın günlük hayatını geçirdiği Enderun, Osmanlı siyasi tarihinin de bir anlamda sahnesidir. Enderun, ayrıca İmparatorluğu yönetecek elemanların yetiştirildiği bir okuldur. Bu özellikleri ile devlet yönetiminde hizmet alanı ve sarayın en önemli bölümüdür. Enderun Murad Hüdavendigar tarafından yaptır-tılan Edirne Sarayı'nda bu amaçla ayrılan bir bölümde kurulmuştu. Ancak kuruluşu gerçekleştiren kesin çizgileriyle ilk padişah Fatih oldu. Onun kanunnamesinde enderun halkının görev, hak ve yetkileri tek tek belirtildi. Sonraki hükümdarlar tarafından teşkilat geliştirildi. Töre, gelenek ve örfleri kesin çizgileriyle belirerek, imparatorluğun yıkılış tarihine kadar yaşadı.


    Enderunda ilk okulu Sultan I. Murad saray hizmetlerinde çalışacak görevliler yetiştirmek üzere Edirne'deki eski sarayda kurdu. Üç sınıflı olan bu okulda birinci sınıfa seferli koğuşu, ikinci sınıfa Kiler koğuşu, üçüncü sınıfa da Hazine koğuşu denirdi. Okulda Kur'an, ilmihal, tecvid, akaid ve mesail-i diniye gibi dersler okutulurdu. Sultan II. Murad devrinde bu derslere tefsir, fıkıh, hadis, efraiz, şiir ve inşa, musiki, heyet hendese, coğrafya, ilmi kelam, siyer-i nebevi, mantık, belagat, felsefe dersleri eklendi. Ve bu dersleri okutmak için çeşitli İslam ülkelerinden bilginler getirtildi. Fatih İstanbul'u aldıktan sonra, Eski ve yeni saraylara bu mektebi taşıdı. Edirne'den seçilen bazı enderunlu gılmanlar, İstanbul'a getirtildi. II. Bayezid Galatasaray'da ikinci bir Enderun okulu açtırdı. Bu okulda ilk öğrenim yapılırdı. Okutulan dersler Kur'an, Arapça, Farsça, hüsnühat (güzel yazı) ve musiki idi. Galatasaray Enderun'unu bitirenler Yeni Saray'daki Enderun Mektebi'ne girerler ve öğrenimlerini burada tamamlarlardı.


    1570 yılında Galatasaray Mektebi II. Selim tarafından kapatıldı ve gılmanlardan bir kısmı da Eski Saray'a gönderilerek Galatasaray, medrese haline getirildi.


    Enderun teşkilatı, Enderun öğretmenleri, hocaları ve sarayın iç hizmet görevlilerinden oluşurdu. Teşkilatın bölümleri a-Küçük Oda b-Büyük Oda c-Doğancı Odası d-Seferli Odası e-Kiler Odası f-Hazine Odası g-Has Oda, olmak üzere yediye ayrılır.


    Bu teşkilat II. Mahmud devrinde köklü değişiklikler geçirdi. Vaka-i Hayriye'den sonra orduda yapılan yeniliklere paralel olarak gelişme gösteren değişikliğin ilki, Enderun-ı Hümayun Nezareti'nin kurulması oldu. Daha sonra Mabeyn-i Hümayun Müşirliği kuruldu. Enderun ağalarının yerlerini mabeynciler aldı. 1839'da ise mabeyn müşirliği unvanı "serkurenalık" adıyla değiştirildi.


    Enderun'a en ağır darbe, Sultan Abdülmecid'in Dolmabahçe Sarayı'nı yaptırmasından sonra indirildi. Topkapı Sarayı, Devlet'in merkezi olma niteliğini kaybedince, Enderun'da sönmeye ve unutulmaya mahkum oldu. Bunun bir sonucu olarak, Hırka-i Saadet ve Hazine-i Hümayun hizmetleri hazine kethüdalarına bırakıldı. II. Abdülhamid devrindeyse bütünüyle ihmal edildi. II. Abdülhamid ödüllendirmek istediği tüfekçi, kapıcı, ahçı oğullarını, akrabalarını buraya göndermekle, Enderun'un eski usul ve eğitimini bozacak derecede büyük bir kalabalıkla doldurdu. II. Meşrutiyet'in ilanından sonra, Enderun'da ayıklama yapıldı. Öğrenciler değişik okullara bir kısmı da Dolmabahçe Sarayı'nın hizmetlerine alındı.


    XV. yüzyılda yakın tarihe kadar yönetim, bilim, askerlik, şiir, edebiyat, yazı ve çeşitli sanat konularında yüzlerce değerli adamın yetiştiği Enderunlular arasında, Nakkaş Hasan Paşa, Kemankeş Kara Mustafa Paşa, Hattat Hasan Paşa, Kavukçu Mustafa Paşa gibi hem sanatçı hem asker, hem de idareci olanlar Tırnakçı Hasan Paşa, Baltacı Mehmet Paşa, Sarıkçı Mustafa Paşa, Deli Hüseyin Paşa, Çorlulu Ali Paşa, Şehit Ali Paşa, Kanijeli İbrahim Paşa, Karavezir Mehmet Paşa, Silahtar Ali Paşa gibi yöneticiler vardı. Bunlardan 6O'ı sadrazam, 3'ü şeyhülislam, 23'ü de kaptan paşa olmuşlardır. Silahdar Fındıklı Mehmet Ağa gibi tarihçiler, Vasıf ve Fazıl gibi şairler Enderun'dan çıkan edebiyatçılara örnektir.


    Enderun resmi olarak 3 Nisan 1924 tarihinde Topkapı Sarayı'nın (Yeni Saray) müze haline getirilmesi üzerine kaldırılmıştır.


     
Enderun konusuna benzer diğer içeriklerimiz
  1. Ender Bulunan Çin Kaplumbağası

    Ender Bulunan Çin Kaplumbağası

    Britanya'da Doğan Ender Bulunan Çin Kaplumbağası Bir Kibrit Kutusuna Sığacak Büyüklükte Bu nadir bulunan Çin Kaplumbağası bir kibrit kutusuna sığabilecek büyüklükte Eğer bu ufaklık kabuğundan sıkılırsa bir kibrit kutusunu kabuğu gibi kullanabilir Çin Kutu Kaplumbağası 3 hafta önce Bristol Hayvanat Bahçesi'nde dünyaya geldiBu kaplumbağalar Çin'de etleri ya da ilaç yapılmak için avlanıyorBu...
  2. Ender Nalan

    Ender Nalan

    Of Aman Nalan yeni albüm hazırlıklarındayken verdiği röportajlarda piyasaki nadir kişilerden olduğunu dile getirdi.... Gerçektende tam bir hanımefendi kişili ile... 'TEMİZ KALMAYA ÇALIŞANLARDANIM!' DEMODE' İSİMLİ YENİ ALBÜMÜ İÇİN İMAJINI DEĞİŞTİREN NALAN, ÇAĞLAR DEMİREL'İN RADYO PROGRAMINDA YILLAR ÖNCE BİR MÜZİKKANALINA ALDIĞI TAVRI AÇIKLADI... Televizyonda verilen müzik ödüllerine ilişkin...
  3. Ender Saraç'tan Buğday Çiminin Yararları

    Ender Saraç'tan Buğday Çiminin Yararları

    Ender Saraç buğday çimi Ender Saraç buğday çimi yararları ender saraç buğday çimi nasıl tüketilir Buğday çimi, yararları ve özellikleri konusunda sağlıklı beslenme uzmanı Ender Saraç'ın görüşlerini sizlerle paylaşıyoruz melekler :) Ender Saraç buğday çiminin faydaları olarak; bir bardak buğday çimi suyu içilmesi halinde bir kasa portakalda bulunan C vitaminini almış olursunuz diyor....
  4. Ender Saraç'tan Ginsengin Yararları

    Ender Saraç'tan Ginsengin Yararları

    Ginsengin faydaları Ender Saraç Ginsengin zararları varmı Ginseng hakkında bilgi Ender Saraç Sağlıklı Beslenme Uzmanı Ender Saraç'ın açıklamalarıyla ginsengin faydalarını , aşağıda ki makalemizden öğrenebilirsiniz melekler :) Ginseng nedir? Dr. Ender Saraç ginseng bitkisinin şifalı bitkiler arasında en sık kullanılan bitki türlerinden biri olduğunu; Çin ve Hint gibi Uzakdoğu ülkelerinin...
  5. Ender Saraç'tan Rezene Çayı Tarifi

    Ender Saraç'tan Rezene Çayı Tarifi

    Ender Saraç rezene çayı rezene çayı tarifi yağ eritici rezene çayı tarifi Sevgili melekler, bu yazımızda vücudunuzda biriken yağları parçalayıcı özelliği olan , diyetinize yardımcı bir bitkisel çay tarifi veriyoruz. Tarif Dr.Ender Saraç'tan.. :) ENDER SARAÇ'IN VÜCUT YAĞLARINI ERİTEN ZAYIFLAMA ÇAYI TARİFİ Ender Saraç rezene çayını sabah akşam için ve yağlardan kurtulun. Malzemeler 2...

Sayfayı Paylaş