gebe
  1. Bilge Gökçen

    Bilge Gökçen Yeni Üye Üye

    Kayıt:
    27 Ağustos 2007
    Mesajlar:
    13.023
    Beğenilen Mesajlar:
    108
    Ödül Puanları:
    0

    Statik Elektrik - Elektrostatik Deşarj

    Konu, 'Faydalı Bilgiler' kısmında Bilge Gökçen tarafından paylaşıldı.

    statik enerji elektrostatik deşarj nedir elektrostatik deşarj bileklik enerji bileziği STATİK ELEKTRİKGelişen teknoloji ; elektronik cihazların boyutlarını küçültürken , işlevlerini bir hayli arttırmıştır. Elektronik cihazları oluşturan yarı iletken devre elemanlarının boyutları da buna paralel olarak çok küçülmüştür, fakat hız amaç ve işlevsel olarak daha da artmıştır. Boyutların küçülmesi devre elemanları üzerinde negatif bir etki yaparak elektro-negatif yüklerden daha da etkilenir hale gelmelerinden neden olmuştur. Günümüz insanının ayrılmaz bir parçası olan modern elektronik cihazlar ve cihazları oluşturan hassas devre elemanları elektro statik yükler için daha büyük önem taşımaktadır. Bunun asıl nedeni elektronik cihazlar ve devre elamanlarının paketlenmesinde kullanılan ambalaj maddelerinin yapıldıkları maddelerin de büyük önemi vardır.

    Elektro statik elektrik, iki farklı yüzeyin birbiriyle temasa girip ayrılmalarından sonra oluşan durgun potansiyeldir. Bu etki pozitif ve negatif elektronların serbest bırakılması ve işaretlerinin değişmesinden dolayı meydana gelmektedir. Malzeme iletken değilse yük çok fazladır,deşarj süresi çok uzundur. Malzeme sadece elektrostatik deşarj sistemi uygulanırsa deşarj olabilir. Deşarj genelde insanın farklı potansiyelde bir yere teması ile olur ve çok hızlı gerçekleşir. Örneğin hepimizin araçlarının kapı koluna temas ettiğimizde bu olayı hissetmişizdir. Kapağı çıkarttığımızda duyduğumuz kıvılcım sesleri de örnek olarak gösterilebilir.

    Arızalı olan elektronik bir elemanı ölçü aleti yardımıyla kolayca test edebiliriz. Fakat elektrostatik deşarja maruz kalmış bir devre elemanının yapılan ölçümlerde sağlam olduğu tespit edilse bile , bu elemanın görevini tam yapacağı anlamına gelmez. Bilindiği gibi elektronik devre elemanları tıpkı canlıları oluşturan hücreler gibi çok ince tabakadan oluşurlar. Elektrostatik deşarja maruz kalmış bir devre elemanının da bu ince tabakaları kısmi olarak zarar görmüş olabilir. Devre elemanlarının çoğunluğunun testi devreye monte edilmeden veya voltaj uygulamadan önce yapılmaktadır. Halbuki bu elemanların oluşturduğu devrelere akım uygulandığında hassas ölçümleri yapabilse , o zaman elektrostatik deşarja maruz kalmış elemanın beklenen performansı göstermediği ortaya çıkar.



    STATİK ENERJİDEN ARINMIŞ İYİ BİR İŞ ORTAMI İÇİN GEREKLİ MALZEMELER :
    Antistatik yer döşemesi :
    Yerlerin uygun anti statik yer döşeme malzemesi ile kaplanması ve bir toprak hattına bağlanmasıdır. Toprak diğer elektrik sistemlerinin toprağından bağımsız olmalıdır. Yer döşemesi dağıtıcı (dissipative ) özelliğe sahip olmalıdır.

    Antistatik Masa Döşemesi :
    Masa üzerinin anti statik masa döşemesi ile kaplanması, toprağa verilmesi ve toprak bağlantı modüllerinin olması gerekmektedir.

    Topraklama Bileziği :
    Çalışma ortamında bu bilezik kesinlikle kullanılmamalıdır. Cihaz başına geçildiğinde bu bilezik takılmalı ve masadan kalkarken ancak çıkarılmalıdır. Ayrıca topuk ve ayaklar içinde topraklama bilezikleri mevcuttur.

    Antistatik Gömlek :
    Elektrostatik deşarjlardan korunmak için özel yapılmış iş tulumu yada gömlek giyilmelidir. Bu gömlek %52 polyester , %44 pamuk ve %4 karbon fiberden yapılmış olmalıdır.

    Antistatik Ayakkabı :
    Özel olarak dizayn edilmiş antisatatik ayakkabıların altlarına karbon fiber döşenmiştir. Bilekten ayakkabının altına kadar olan alan da karbon fiber ile bağlanmıştır. Anti statik zemine girerken , vücut üzerindeki statik elektriğin deşarjını kolaylaştıran ve zeminin zedelenmesini , kirlenmesini önlemek için kullanılması tavsiye edilen bir ayakkabı şeklidir.

    Antisatatik Sandalye :
    Sandalye döşemesi özel olarak imal edilmiş ve tekerleklere kadar karbon ile statik elektriğin daha kolay deşarj edilebilmesi için bağlantısı yapılmıştır. Tema direnci her bir metre kare için 100 kilo-ohm ila 10 megaohm arasında olmalıdır.

    İyon Üreteçleri:
    Çalışılan ortamın statik elektrik üretmesini önlemek amacıyla odalara takılan bir cihazdır.

    ANTİSTATİK ZEMİN KORUYUCULARI ELEKTROSTATİK KONUSUNDA BİLİNÇLİ PERSONEL..
    Statik elektriğin zararlarından korunmak için yapılacak ilk şey,statik elektrikten arınmış , emniyetli bir çalışma ortamı yaratmaktır. Yapılacaklardan ilki, zemin ve masanın antistatik zemin kaplama ile kaplanması ve bilek yada topuklarda bilezik kullanarak, elektrostatik ayakkabı ve iş gömleği giyerek, insan vücudundan statik enerjinin deşarjı sağlanmalıdır.

    ELEKTROSTATİK DEŞARJ

    Her gün odamızda veya evimizde çalışırken elektrostatikten etkileniriz. Fakat bulunduğumuz yer , ortam ve nem bunu değiştirebilir.

    Örneğin bir insan halı üzerinde yürürken 35,000V, plastik çanta taşırken 20,000V, kumaş bir iskemlede otururken 18,000V, vinyleks bir zemin üzerinde yürürken 12,000 V,plastik dosya kullanırken 7,000 V, masada çalışırken 6,000 V, elektrostatik enerji ile yüklenirler.

    Bu yükler ile yüklenmiş bir insan ,termal kamera benzeri sadece elektrik alanları görülebilen cihazda gözlemlenebilirse , biz elektrikten oluşmuş yaratıklar gibi görülebilirdik.

    Bu yukarıda ki örneklerde gösteriyor ki, statik elektrik üretmek için özel bir çabaya gerek yoktur, hareket eden canlı cansız her varlık, az yada çok statik elektrikle yüklenmiş olur.

    Elektronik devre elemanlarının sinsi katiller , halı vinneks, lastik döşenmiş zeminler, lehim pompası , plastik cımbız,vinyleks dosya kaplıkları gibi yüksek miktardaki statik elektrik üreteçleridir.

    Yüksek statik üreteçleri olan ve yaygın olarak kullanılan plastikler ,bantlar ve statik elektrik üreteci aletler, çalışma ortamlarında bulundurulmamalıdır. Bunların kullanımının zorunlu olduğu ortamlarda ise, statik yüklenmeyi önlemek için iyon üreteçler kullanmalıdır. Bir başka önemli husus ise , bütün personelin elektrostatik deşarjdan korunma konusunda bilgilendirilmesidir.

    Yüksek nemin statik yükü azalttığı da yaygın bir görüştür. Gerçekte ortamda yüksek nem bulunması statik enerjiyi azaltmaktadır. Çalışılan ortamda nemin bulunması,statik enerjinin oluşum miktarını azaltır fakat hiçbir zaman ortadan kaldırmaz.

    STATİK HASAR ÖNLEYİCİ ÖNLEMLER

    Daima bir topraklama bileziği takılmalıdır. Topraklama bileziği insanı doğrudan toprağa bağlar ve üzerinde statik elektriği de yavaş yavaş toprağa verir. Topraklama bileziği işe başlamadan önce muhakkak takılmalıdır. Uygun bir şekilde bağlandığında ve bileğe sıkıca oturduğuna emin olunmalıdır. Bileziği çıkarmak, çalışma ortamından çıkmadan önce yapılacak en son şey olmalıdır. Elemanlar ve kartlar koruyucu paketlerinden sadece statik korunmalı alanlarda çıkarılmalıdır. Elektronik devre elemanları kutulanmamış ve kılıflanmamışsa , korunmasızdır. Elektronik devre elemanları statik korunmalı kaplarda muhafaza edilmeli ve taşınmalıdır.

    Eğer elektro statik deşarjdan cihaz ve sistemler çok düşük bir maliyetle korunmuş olursa, bakım onarım , parça iş gücü ve zaman maliyetlerinden tasarruf edilmiş olacaktır.

     
  2. Bilge Gökçen

    Bilge Gökçen Yeni Üye Üye

    Kayıt:
    27 Ağustos 2007
    Mesajlar:
    13.023
    Beğenilen Mesajlar:
    108
    Ödül Puanları:
    0
    Ce: Statik Elektrik - Elektrostatik Deşarj
    Elektrostatik yüklere karşı nasıl önlemler alınmalıdır? (Zeliha Bahçecioğlu)

    Sanırım konut ortamlarını kastediyorsunuz. Konutlarda statik elektrik yükünün olası kaynaklarından birisi, elektronik aygıtlar üzerinde zaman zaman biriken yüklerdir. Ancak bu aygıtların, böyle olası yük birikimlerine karşı zaten, uygun bir şekilde topraklanmış olmaları gerekir.

    Diğer bir kaynak, cisimler arasındaki sürtünmelerin yol açtığı ‘triboelektrik’ olayıdır. Bilindiği gibi, karşılıklı sürtünen herhangi iki malzeme, yük alışverişinde bulunur. Örneğin, ipek veya yün elyaflı bir halı üzerinde gezerken, ayaklarımızın altıyla uyguladığımız sürtünme kuvveti nedeniyle, vücudumuzda yük birikimi oluşur.

    Bu yüzden halı imalatçılarının, kullanacakları liflerin statik elektrik açısından taşıması gereken özelliklerle ilgili olarak uymaları gereken bazı standartlar vardır. Gerçi bu yükler, havadaki iyonlarla alışveriş sonucu zamanla nötürleşmektedir.

    Ancak, giydiğimiz terlik ya da elbiselerin yalıtkan olması halinde, bu süreç yeterince hızlı gerçekleşemeyeceğinden, vücudumuzda giderek artan miktarda yük birikebilir ve vücut gerilimimiz binlerce voltu bulabilir. Bu birikim giderilmediği takdirde; örneğin birisiyle tokalaşmaya kalkıştığımızda veya elimizi l bir kapı tokmağına uzattığımızda, elektrostatik deşarjla sonuçlanır. Vücutta birikmiş olan yük, aradaki hava üzerinden boşalarak (deşarj) karşı tarafa geçmiştir.

    Hepimizin zaman zaman yaşadığımız ‘kıvılcımlanma’ veya ‘elektriklenme’ olayının esası budur. Vücudun ve cildin direnci insandan insana değişebildiği için, farklı insanlar bu sorunu farklı düzeylerde yaşar.

    Dolayısıyla, elektrostatik yüklere karşı bir önlem; yalıtkan giysi, terlik veya ayakkabılardan, birikime yol açacak kalın ipek veya yün halılardan, hele duvardan duvara olanlarından kaçınmak olabilir. Bu mümkün değilse eğer, havadaki nem oranı, elektrostatik yük birikimini etkiler.

    Nemli havada daha çok sayıda iyon çifti bulunduğundan, oluşan statik yükün bir kısmı, bu iyonlar tarafından nötürlenir. Dolayısıyla, statik elektrik; havadaki nemin az olduğu kış aylarında, kuru iklimlerde ve hava koşullandırmasının yapıldığı ortamlarda daha belirgin bir sorun haline gelir. Çözüm yollarından birisi, ortamdaki havayı nemlendirmektir. Nem oranını %60’a çıkartmak, deşarj olasılığını azaltır.

    Fakat bu, birden fazla nedenle, iyi bir çözüm değildir. Havadaki yüksek nem oranı rahatsız edici bir ortam oluşturduğu gibi, yüzeylerde ıslaklığa da yol açar. Ayrıca, yüzeylerdeki ıslaklık, statik elektrik açısından iletkenlik sağlar. Biyolojik mikroorganizmalar için de yaşam ortamı demektir.

    Yalıtkan bir malzeme içerisinde oluşmuş olan statik yükler tam anlamıyla, ancak yüklerin atomdan atoma veya molekülden moleküle raslantısal sıçramalarıyla nötürleşebilir. Dolayısıyla kaybolmaları için, yeterince uzun süre beklemektan başka bir çare yoktur. Fakat yanlarına zıt yönlü birer yük daha yerleştirmek suretiyle, her biri birer elektrik dipol momentine dönüştürülerek, yol açtıkları elektrik alanlarının etkinlik mesafesi, hemen hemen sıfırlanabilir.

    Bunu başarmanın bir yolu, malzemenin etrafındaki havayı iyonlaştırmaktır. Aslında, havada bir miktar iyonlaşma, her zaman için vardır. Bu iyonlaşmaya havadaki, örneğin radon gazı ve ürünleri gibi doğal radyoaktivite unsurları yol açmakta; dünyanın çoğu yerinde deniz seviyesinde, havanın her santimetreküpünde saniyede 5-10 iyon çifti oluşmaktadır. Bu iyonlaşma hızı; yükseklikle birlikte, güneşten gelen ‘kozmik’ ışınlar nedeniyle artar.

    İyonlaşmanın ana sorumlusu, az önce de değinildiği gibi; radon veya benzeri, alfa parçacığı ışıyan maddelerdir. Örneğin radon gazından ışınan alfa parçacıkları, havadaki birkaç santimetrelik girginlik mesafesi boyunca 150,000-200,000 kadar iyon çifti oluştururlar. Dolayısıyla, havayı iyonlaştırmanın bir yöntemi, örneğin polonyum gibi alfa parçacığı ışıyan radyoaktif maddeler kullanmaktır.

    Bazı uygulamalar için radyoaktivite kullanılmakla ve diğer yöntemlere tercih edilmekle beraber, havada yapay iyon çiftleri oluşturmanın en yaygın yöntemi, elektrik alanlarını kullanmaktır.

    İki iletken plaka arasına gerilim uygulandığında, aralarında bir elektrik alanı oluşur ve havada zaten bulunan iyonlar, bu elektrik alanın uyguladığı kuvvetle ivmelenirler. Havadaki ortalama bir molekülün iyonlaşma enerjisi 35eV kadardır. Bir molekülün diğer moleküllerle, art arda yaptığı çarpışmaların arasında katettiği yolculuk sırasında bu kadar kinetik enerji kazanabilmesi için, plakalar arasındaki gerilimin 30,000V kadar olması gerekir. Bu hayli yüksek bir gerilimdir. Ancak, molekülleri ivmelendiren etken, gerilim düzeyi olmayıp, oluşan elektrik alanının şiddetidir.

    Dolayısıyla; eğer gerilim, iki plaka arasında değil de, iki sivri iletken uç arasında uygulanırsa; iyonlaşma için gereken elektrik alanı şiddeti, 3-5kV gibi çok daha düşük gerilimlerle de elde edilebilir. ‘İyon jeneratörleri’ de denilen hava iyonlaştırma aygıtları, bu yöntemle çalışır.

    Uzun sözün kısası, statik yükün oluştuğu noktalara yakın konumlandırılmış ve statik yükün oluşma hızına uygun kapasitelerde seçilmiş olan bir hava iyonlaştırıcısı sorununuzu halledecektir.

    Vural Altın
     
  3. Bilge Gökçen

    Bilge Gökçen Yeni Üye Üye

    Kayıt:
    27 Ağustos 2007
    Mesajlar:
    13.023
    Beğenilen Mesajlar:
    108
    Ödül Puanları:
    0
    Ce: Statik Elektrik - Elektrostatik Deşarj

    Bu konuda sıkıntı yaşayan arkadaşlar bileklerine statik elektrik bilekliği takabilirler, bu bileklik elektrostatik yükü aldığı için vücuda da diğer malzemelere de elektrik yükünün boşaltılmasını önlüyor. Bu elektrostatik yüklenme insanda strese de neden oluyormuş bu arada, onu da öğrendim.
    *****'ın dediği gibi bakırdan yapılan bir bileklikmiş bu elektrostatik bileklikler.
     
  4. SadmiN

    SadmiN ♥ Ölürüm Sana Mavimm ♥ Yetkili Kişi

    Kayıt:
    29 Mayıs 2007
    Mesajlar:
    15.367
    Beğenilen Mesajlar:
    960
    Ödül Puanları:
    113
    Ce: Statik Elektrik - Elektrostatik Deşarj

    ay bilgecim çok sağol ya bilgi verdiğin içi valla artık bana ızdırap oluyodu bu çarpılmalar heryerden herşeyden çarpılır oldum
    bide bişe soracaktım bu bileklilleri nerden bulabilirim bana bi fikir verirseniz sevinirim tekrar çok sağol bilgecim yordum seni
     
Statik Elektrik - Elektrostatik Deşarj konusuna benzer diğer içeriklerimiz
  1. Elektrik Çarpması

    Elektrik Çarpması

    rüyada elektrik çarpması rüyada elektrik çarpmasi 220 volt çarpması çarptığını görmek görmek ELEKTRİK İNSANI NASIL ÇARPAR İnsanların elektriğe çarpılmaları onun bir iletkeni haline gelmelerinden oluyor. Sıvılar iyi iletkendirler, yani elektriği iyi iletirler. Vücudumuzu içi sıvı dolu bir kap olarak düşünürsek, bütün koruma görevi derimize kalıyor. O da vücudumuzun her tarafında aynı...
  2. Elektrik..

    Elektrik..

    rüyada elektrik çarpması rüyada elektrik çarpması ne demek çarpmak Hayatınızda birtakım ani değişiklikler sizin aleyhinize olacak. Eğer sizi rüyada elektrik çarpıyorsa, hayatınızın tehlikede olduğu anlamına gelir.Büyük bir güç olarak yorumlanır
  3. Elektrİk

    Elektrİk

    -senden elektrik alamiyorum -ben pil degilim! -senden elektrik alamiyorum kamil -yok oyle bele$e! -senden elektrik alamıyorum ilhan -başka birsey vereyim? -senden elektrik alamiyorum -kac gundur ugrasiyoruz burda, fisi prize bi taktirmadinki yavrum - senden elektrik alamıyorum... - çok zorlama, carpılacaksın... -senden elektrik alamiyorum -bi saniye izin ver? ben simdi duygularimi...
  4. Elektrik tesisatı:

    Elektrik tesisatı:

    Elektrik tesisatı: Elektrik topraklama prizlerinin ve sigortalarının mutfaktaki su tesisatından en az 15 cm. uzakta olması gerekir. Böylece herhangi bir su sızıntısında tatsız bir elektrik kazası ile karşılaşılmaz.
  5. elektrik fatura

    elektrik fatura

    iyi gunler 60 70tl arası gelen elektrik faturam bu ay 175 tl geldi. dilekce yazdık cevap gelmedi nasıl bi yol izlemeliyim tesekkurler

Sayfayı Paylaş