1. handanca

    handanca Daimi Üye Üye

    Kayıt:
    1 Nisan 2008
    Mesajlar:
    4.527
    Beğenilen Mesajlar:
    102
    Ödül Puanları:
    63

    Mevlevilikte Sema nedir? Nasıl yapılır?

    Konu, 'Hz Mevlana' kısmında handanca tarafından paylaşıldı.

    sema nasıl yapılır sema nedir nasıl yapılır şema nedir şema niçin mevlana
    Mevlevîlik deyince ilk akla gelen semâ’, lügatte işitmek mânâsındadır. Terim olarak, mûsikî nağmelerin dinlerken vecde gelip hareket etmek, kendinden geçip dönmektir.
    Mevlevîlik deyince ilk akla gelen semâ’, lügatte işitmek mânâsındadır. Terim olarak, mûsikî nağmelerin dinlerken vecde gelip hareket etmek, kendinden geçip dönmektir. Hz.Mevlânâ zamanında belli bir nizâma bağlı kalmaksızın dînî ve tasavvûfî bir coşkunluk vesîlesiyle icrâ edilen sema’, sonradan Sultan Veled ve Ulu Ârif Çelebi zamanından başlayarak Pîr Âdil Çelebi zamanına kadar tam bir disiplin içine alınmış, sıkı bir nizâma bağlanmış; icrâsı öğrenilir ve öğretilir olmuştur Böylece XV.yüzyılda son şeklini alan Sema’ Töreni’ ne daha sonra sadece XVII.yüzyılda Nâ’t- ı Şerîf eklenmiştir.



    Sema’, sembolik olarak, kâinatın oluşumunu, insanın âlemde dirilişini, Yüce Yaratıcı’ya olan aşk ile harekete geçişini ve kulluğunu idrak edip “İnsan- ı Kâmil” e doğru yönelişini ifâde eder.



    Mutrıb ve semâzenlerin şeyh postunu selâmlayıp, semâhânede yerlerini almalarından sonra şeyh efendi semâhâneye girer, mutrıb ve semâzenleri selâmlayıp posta oturur.



    Mutrıbdaki saz grubu asıl olarak neylerden oluşur. Bulunduğu takdirde bu heyete rebab, kanun, tanbur gibi diğer sazlar da ilâve edilir. Neyzenlerin başında bir neyzenbaşı, âyinhanların başında da kudümzenbaşı vardır. Bütün mukaabeleyi kudümzenbaşı yönetir. Âyinhanlar iki veye üç kudümle usûl vurarak eseri okurlar. Ayrıca âyinhanlardan biri halîle (zil) ile, bir diğeri de zilsiz def (bendir) ile usûle iştirak eder.

    [​IMG][​IMG]


    Sema’ Töreni, “Nâ’t-ı Şerîf’le başlar. Nâ’t-ı Şerîf kâinatın yaratılmasına vesîle olan, yaratılmışların en yücesi Hz.Muhammed’i öven, Hz.Mevlânâ’nın bir şiiridir. XVII.yüzyılda bestekârlarından “Itrî” adıyla tanınan Buhûrîzâde Mustafa Efendi’nin Rast makamından bestelediği
    bu na’t-i, na’t-hân ayakta ve sazsız okur

    Na’t’i, kudüm darbları izler. Bu Yüce Yaratıcı’nın kâinata “ol” emridir. İslâm inanışına göre Allah, insanın önce cansız bedenini yaratmış, sonra ona kendi ruhundan üfleyerek diriltmiştir.

    Na`’t’den sonra yapılan ney taksimi işte bu ilâhî nefesi temsîl eder.



    Taksimden sonra peşrevin başlaması ile şeyh efendi ve semâzenler, sema’ meydanında sağdan sola doğru dârevî bir yürüyüşe başlarlar. Semâ’ meydanını üç kez dolaşmaktan ibâret olan bu yürüyüşe “Devr-i Veledî” denir.



    Semâhânenin giriş kapısı ile tam karşıdaki kırmızı post arasında var olduğu kabul edilen bir çizgi, semâhâneyi iki yarım daireye böler. “Hatt-ı istivâ” denilen bu çizgi, mevlevîlerce kutsal sayılır ve aslâ üzerine basılmaz
    [​IMG]
    Dördüncü bölüm, Sultan Veled devridir. Bu, Semazenlerin birbirine üç kere selam vererek, bir peşrevle dairevi yürüyüşüdür. Şekilde gizli ruhun ruha selamıdır...Semâ’ meydanının sağ tarafından post hizasına gelen semâzen, Hatt-ı İstivâ’ya basmadan ve posta sırt çevirmeden dönerek karşıya geçer. Böylece arkasından gelen semâzenle karşı karşıya gelir. Bir an göz göze gelen iki derviş, aynı anda öne doğru eğilerek birbirlerine baş keserler. Buna “Mukâbele” denir.

    Postun tam karşısında Hatt-ı İstivâ’nın sema’ meydanını kestiği noktaya gelen derviş burada da baş keser ve Hatt-ı İstivâ’ya basmadan yürüyüşüne devam eder.



    Üçüncü devrin sonunda şeyh efendinin posttaki yerini almasıyla Devr-i Veledî tamamlanır. Bu devirler, şeyh denilen mânevî terbiyecinin rehberliğinde Mutlak Hakîkat’i “İlm-el Yakîn” olarak bilişi, “Ayn-el Yakîn” olarak görüşü, “Hakk-al Yakîn” olarak da O’na erişi sembolize eder.



    Kudümzenbaşının Devr-i Veledî’nin bittiğini îkâz eden vuruşları ile neyzenbaşı kısa bir taksim yapar ve âyin çalınmaya başlar.



    Semazen üstündeki siyah hırkayı çıkararak, sembolik olarak, hakikate doğar kollarını bağlayarak bir rakkamını temsil eder. Böylece Allah`ın birliğine şehadet eder

    [​IMG][​IMG]

    Semâzenler tek tek şeyh efendinin elini öperek izin alır ve sema’a başlarlar.



    Sema’, her birine “selâm” adı verilen dört bölümden oluşur ve semâzenbaşı tarafından idâre edilir. Semâzenbaşı, semâzenlerin dönüşlerini kontrol ederek intizâmı temin eder.



    I.Selâm, insanın kendi kulluğunu idrâk etmesidir


    II.Selâm, Allah’ın büyüklüğü ve kudreti karşısında hayranlık duymayı ifâde eder.



    III.Selâm bu hayranlık duygusunun aşka dönüşmesidir.



    IV.Selâm ise insanın yaratılıştaki vazîfesine yani kulluğa dönüşüdür. Çünkü İslâm’ da en yüce makam, kulluktur.
    [​IMG]
    IV.Selâm’ın başlaması ile “postnişîn” yani şeyh efendi de hırkasını çıkarmadan ve kollarını açmadan sema’ a girer. Postundan sema’ meydanının ortasına kadar dönerek gelir ve yine dönerek postuna gider. Buna “Post Semâ’ı” denir.



    Bu arada IV.Selâm bitmiş, Son Peşrev ve Son Yürüksemâî çalınmış, son taksim yapılmaktadır
    [​IMG]Şeyhin posttaki yerini almasıyla Son Taksim de sona erer ve Kur’an-ı Kerîm’den bir bölüm yani “Aşr-ı Şerîf” okunur. Son dualar, Allah’ın adı olan “Hû” nidâları ile son selamlaşmalarla Semâ’ Töreni sona erer.


    Şeyh Efendi’den sonra semâzenler ve mutrıp da şeyh postunu selâmlayıp semâhâneyi terkederler
    [​IMG]



    .


     
Mevlevilikte Sema nedir? Nasıl yapılır? konusuna benzer diğer içeriklerimiz
  1. Umre nedir nasıl yapılır

    Umre nedir nasıl yapılır

    umre nedir, hac, nasıl yapılır, nerede, ne demek, ne kadar, nerededir, hakkında merak ettiğiniz tüm bilgiler burada arkadaşlar Merhaba Sevgili Melek'ler... Bu makalemizde Umre hakkında merak ettiğiniz tüm soruların yanıtını sunuyoruz sizlere. Umre Nedir? Umre kelime olarak ziyaret manasına gelir. Umre, hac zamanı olan beş günden başka, senenin her günü, ihram ile yapılan, tavaf ve...
  2. kumlama nedir nasıl yapılır

    kumlama nedir nasıl yapılır

    Kızlar çim bitkileri için yapılan bir kumlama olayı var. bu kumlama olayı nedir ve tam olarak nasıl yapılıyor. Ve ne işe yarıyor bu kumlama bilgisi olanların benimle paylaşmasını rica ediyorum. Teşekkürler.
  3. İstişare Nedir,Nasıl yapılır?

    İstişare Nedir,Nasıl yapılır?

    Arkadaşalr İstişare Nedir,Nasıl yapılır? bu konuda tecrübeli ve bilgili arkadaşlarımı bekliyorum
  4. Krepe Nedir, Nasıl Yapılır?

    Krepe Nedir, Nasıl Yapılır?

    krepe nedir, krepe nasıl yapılır, krepe uygulaması Sevgili melekler, bir kuaför terimi olan krepe, saçı bir tarak yardımıyla kabartma işlemidir. Saça şekil verirken, topuz yaptırırken, boyama işlemlerinde ve saça hacim kazandırmak istenen durumlarda krepe işlemine başvurulur. Yalnız krepenin profesyonel ellere bırakılması en doğru olandır. Zira acemi ellerde yapılan krepe saça zarar...
  5. Trakeostomi Nedir? Nasıl Yapılır?

    Trakeostomi Nedir? Nasıl Yapılır?

    Merhabalar degerli misafirimiz, sitemizde toplu bir temizlik yapmak zorunda kaldik. Su anda gormek istediginiz konuyu maalesef sizlere sunamiyoruz. ilgili sayfamizin google siralamalarindan dusmesi icin gerekli algoritmik degerleri sitemize verdik. Verdigimiz rahatsizlik icin sizlerden ozur dileriz. Dilerseniz yukaridan sitemizin logosuna tiklayarak anasayfamiza gidebilir, Ya da ust sag...

Sayfayı Paylaş