1. handanca

    handanca Daimi Üye Üye

    Kayıt:
    1 Nisan 2008
    Mesajlar:
    4.464
    Beğenilen Mesajlar:
    102
    Ödül Puanları:
    63

    Mevlevilikte Sema nedir? Nasıl yapılır?

    Konu, 'Hz Mevlana' kısmında handanca tarafından paylaşıldı.

    sema nasıl yapılır sema nedir nasıl yapılır şema nedir şema niçin mevlana
    Mevlevîlik deyince ilk akla gelen semâ’, lügatte işitmek mânâsındadır. Terim olarak, mûsikî nağmelerin dinlerken vecde gelip hareket etmek, kendinden geçip dönmektir.

    Mevlevîlik deyince ilk akla gelen semâ’, lügatte işitmek mânâsındadır. Terim olarak, mûsikî nağmelerin dinlerken vecde gelip hareket etmek, kendinden geçip dönmektir. Hz.Mevlânâ zamanında belli bir nizâma bağlı kalmaksızın dînî ve tasavvûfî bir coşkunluk vesîlesiyle icrâ edilen sema’, sonradan Sultan Veled ve Ulu Ârif Çelebi zamanından başlayarak Pîr Âdil Çelebi zamanına kadar tam bir disiplin içine alınmış, sıkı bir nizâma bağlanmış; icrâsı öğrenilir ve öğretilir olmuştur Böylece XV.yüzyılda son şeklini alan Sema’ Töreni’ ne daha sonra sadece XVII.yüzyılda Nâ’t- ı Şerîf eklenmiştir.



    Sema’, sembolik olarak, kâinatın oluşumunu, insanın âlemde dirilişini, Yüce Yaratıcı’ya olan aşk ile harekete geçişini ve kulluğunu idrak edip “İnsan- ı Kâmil” e doğru yönelişini ifâde eder.



    Mutrıb ve semâzenlerin şeyh postunu selâmlayıp, semâhânede yerlerini almalarından sonra şeyh efendi semâhâneye girer, mutrıb ve semâzenleri selâmlayıp posta oturur.



    Mutrıbdaki saz grubu asıl olarak neylerden oluşur. Bulunduğu takdirde bu heyete rebab, kanun, tanbur gibi diğer sazlar da ilâve edilir. Neyzenlerin başında bir neyzenbaşı, âyinhanların başında da kudümzenbaşı vardır. Bütün mukaabeleyi kudümzenbaşı yönetir. Âyinhanlar iki veye üç kudümle usûl vurarak eseri okurlar. Ayrıca âyinhanlardan biri halîle (zil) ile, bir diğeri de zilsiz def (bendir) ile usûle iştirak eder.

    [​IMG][​IMG]


    Sema’ Töreni, “Nâ’t-ı Şerîf’le başlar. Nâ’t-ı Şerîf kâinatın yaratılmasına vesîle olan, yaratılmışların en yücesi Hz.Muhammed’i öven, Hz.Mevlânâ’nın bir şiiridir. XVII.yüzyılda bestekârlarından “Itrî” adıyla tanınan Buhûrîzâde Mustafa Efendi’nin Rast makamından bestelediği
    bu na’t-i, na’t-hân ayakta ve sazsız okur

    Na’t’i, kudüm darbları izler. Bu Yüce Yaratıcı’nın kâinata “ol” emridir. İslâm inanışına göre Allah, insanın önce cansız bedenini yaratmış, sonra ona kendi ruhundan üfleyerek diriltmiştir.

    Na`’t’den sonra yapılan ney taksimi işte bu ilâhî nefesi temsîl eder.



    Taksimden sonra peşrevin başlaması ile şeyh efendi ve semâzenler, sema’ meydanında sağdan sola doğru dârevî bir yürüyüşe başlarlar. Semâ’ meydanını üç kez dolaşmaktan ibâret olan bu yürüyüşe “Devr-i Veledî” denir.



    Semâhânenin giriş kapısı ile tam karşıdaki kırmızı post arasında var olduğu kabul edilen bir çizgi, semâhâneyi iki yarım daireye böler. “Hatt-ı istivâ” denilen bu çizgi, mevlevîlerce kutsal sayılır ve aslâ üzerine basılmaz
    [​IMG]
    Dördüncü bölüm, Sultan Veled devridir. Bu, Semazenlerin birbirine üç kere selam vererek, bir peşrevle dairevi yürüyüşüdür. Şekilde gizli ruhun ruha selamıdır...Semâ’ meydanının sağ tarafından post hizasına gelen semâzen, Hatt-ı İstivâ’ya basmadan ve posta sırt çevirmeden dönerek karşıya geçer. Böylece arkasından gelen semâzenle karşı karşıya gelir. Bir an göz göze gelen iki derviş, aynı anda öne doğru eğilerek birbirlerine baş keserler. Buna “Mukâbele” denir.

    Postun tam karşısında Hatt-ı İstivâ’nın sema’ meydanını kestiği noktaya gelen derviş burada da baş keser ve Hatt-ı İstivâ’ya basmadan yürüyüşüne devam eder.



    Üçüncü devrin sonunda şeyh efendinin posttaki yerini almasıyla Devr-i Veledî tamamlanır. Bu devirler, şeyh denilen mânevî terbiyecinin rehberliğinde Mutlak Hakîkat’i “İlm-el Yakîn” olarak bilişi, “Ayn-el Yakîn” olarak görüşü, “Hakk-al Yakîn” olarak da O’na erişi sembolize eder.



    Kudümzenbaşının Devr-i Veledî’nin bittiğini îkâz eden vuruşları ile neyzenbaşı kısa bir taksim yapar ve âyin çalınmaya başlar.



    Semazen üstündeki siyah hırkayı çıkararak, sembolik olarak, hakikate doğar kollarını bağlayarak bir rakkamını temsil eder. Böylece Allah`ın birliğine şehadet eder

    [​IMG][​IMG]

    Semâzenler tek tek şeyh efendinin elini öperek izin alır ve sema’a başlarlar.



    Sema’, her birine “selâm” adı verilen dört bölümden oluşur ve semâzenbaşı tarafından idâre edilir. Semâzenbaşı, semâzenlerin dönüşlerini kontrol ederek intizâmı temin eder.



    I.Selâm, insanın kendi kulluğunu idrâk etmesidir


    II.Selâm, Allah’ın büyüklüğü ve kudreti karşısında hayranlık duymayı ifâde eder.



    III.Selâm bu hayranlık duygusunun aşka dönüşmesidir.



    IV.Selâm ise insanın yaratılıştaki vazîfesine yani kulluğa dönüşüdür. Çünkü İslâm’ da en yüce makam, kulluktur.
    [​IMG]
    IV.Selâm’ın başlaması ile “postnişîn” yani şeyh efendi de hırkasını çıkarmadan ve kollarını açmadan sema’ a girer. Postundan sema’ meydanının ortasına kadar dönerek gelir ve yine dönerek postuna gider. Buna “Post Semâ’ı” denir.



    Bu arada IV.Selâm bitmiş, Son Peşrev ve Son Yürüksemâî çalınmış, son taksim yapılmaktadır
    [​IMG]Şeyhin posttaki yerini almasıyla Son Taksim de sona erer ve Kur’an-ı Kerîm’den bir bölüm yani “Aşr-ı Şerîf” okunur. Son dualar, Allah’ın adı olan “Hû” nidâları ile son selamlaşmalarla Semâ’ Töreni sona erer.


    Şeyh Efendi’den sonra semâzenler ve mutrıp da şeyh postunu selâmlayıp semâhâneyi terkederler
    [​IMG]



    .

     
Mevlevilikte Sema nedir? Nasıl yapılır? konusuna benzer diğer içeriklerimiz
  1. Sehiv Secdesi Nedir Nasıl Yapılır?

    Sehiv Secdesi Nedir Nasıl Yapılır?

    sehiv secdesi ehiv secdesi nedir sehiv secdesi nasıl yapılır Sehiv secdesi yanılma , unutma secdesidir melekler :) Namazın farlarından birinin unutulması, geciktirilmesi ya da vaciplerden birinin unutulması ya da ter edilmesi sebeplerinden dolayı yapılması gereklidir. Şimdi sehiv secdesinin nasıl yapılacağını anlatmaya çalışalım.. Namazda son oturuşta yalnız "Tahiyyat"...
  2. Bonding Yöntemi nedir nasıl yapılır

    Bonding Yöntemi nedir nasıl yapılır

    Bonding Yöntemi nedir kırık dişler için diş güzelliği için diş estetiği Merhaba Sevgili Melek'ler... Bu yazımızda kırık dişler için ve ayrıca diş sorunları arasında pek yaygın olan diş lekeleri için çözüm sunan Bonding Yöntemi hakkında bilgiler sunuyoruz sizlere. Şimdi hep birlikte Bonding Yöntemi nedir ve nasıl yapılır gelin öğrenelim. Adeziv sistem (bonding) nedir? Dişin rengini veya...
  3. Parfüm Nasıl Yapılır Parfüm Neden Yapılır.....

    Parfüm Nasıl Yapılır Parfüm Neden Yapılır.....

    Parfüm Neden Yapılır Parfüm Nasıl Yapılır Parfümler hem kadınlar hem erkeklerin vazgeçemediği ürünlerden sadece biri...Hele ki sıcak yaz aylarında olsun ter kokusunu gizlemek için birebir :D:D Ayrıca davetlerde buluşmalarımızda da vazgemeyiz parfümden...İşte bakalım kullandığımız bu şahane ürünler nasıl ve neden yapılıyor...İşte en beğenilen bayan parfümleri de bunlarmış...
  4. Uğut Tatlısı Nedir? Nasıl Yapılır?

    Uğut Tatlısı Nedir? Nasıl Yapılır?

    uğut tatlısı, uğut tatlısı nedir, uğut tatlısı yapılışı Sevgili melekler, Prof.Dr.Erkan Topuz'un tavsiyesi ugut tatlısı tam bir şifa kaynağı. İnsanlığın temel besin kaynağı olan buğday, evinize sadece beyaz ekmek ve aşurelik tane olarak giriyorsa çok şey kaçırıyorsunuz demektir. Çünkü buğday, ev ortamında çok basit yöntemlerle çimlendirilerek tanesiyle veya uzayan çimlerinin tüketilmesiyle...
  5. Tiroid Testleri Nelerdir ve Nasıl Yapılır?

    Tiroid Testleri Nelerdir ve Nasıl Yapılır?

    Tiroid hastalıklarının pek çok sebebi olabilir ancak tüm bu sebepler 2 ana tiroid hastalığına yol açar. Bunlardan birincisi tiroid bezlerinin normalden fazla hormon üretmesi olan hipertiroid, diğeri ise gerekenden az hormon salgılaması durumuna verilen ad olan hipotiroiddir. Normal bir vücutta beyin tiroid bezlerine vücudun ne kadar hormona ihtiyacı olduğu bilgisini iletir ve tiroid bezleri bu...

Sayfayı Paylaş